Thuốc gia truyền dỏm, càng uống càng nghiện

(Tin) - Những ngày gần đây, các bệnh viện liên tục tiếp nhận nhiều bệnh nhân bị chứng nghiện thuốc Đông y bán trôi nổi trên thị trường.

• Hố công trình, cống thoát nước "bẫy" người dân
• Thịt heo đội lốt thịt nhím tráng dương bổ thận giá rẻ

Hút mỡ vẫn “lòi” mỡ

Đầu tháng 7, Bệnh viện (BV) Da liễu TP.HCM đã tiếp nhận bệnh nhân (BN) nam C.H.S. (57 tuổi, nhà ở Q.5) đến khám vì nổi mụn nhọt khắp người. Trong lúc thăm khám, bác sĩ (BS) Lê Thái Vân Thanh phát hiện thân hình BN bị biến dạng với hai vú rất to, xệ xuống; bụng tích nhiều mỡ với nhiều sẹo chi chít. Kết quả xét nghiệm cho thấy, tay chân anh S. bị teo cơ do tăng dị hóa đạm. Nguyên nhân là do anh đã tự ý uống một lượng lớn thuốc chứa corticoid. Anh S. cho biết, anh làm nghề đóng giày dép khu Chợ Lớn.

Hàng ngày, anh phải gò đế giày nên người đau rã rời không ngủ được, có lần chị bán thuốc lá vỉa hè mách anh uống một loại thuốc Đông y gia truyền, một gói chỉ 2.000đ/ngày là bảo đảm ngủ ngon. Đến nay anh S. đã uống gần 20 năm. “Vài năm trước, thấy bụng to như… bụng ông địa, tôi đã đi hút mỡ bụng nhưng một thời gian sau, những tảng mỡ lại tiếp tục “lòi” ra. Gần đây, khắp người lại nổi mụn nhọt, mắt nhìn mờ, sợ da nhiễm trùng nên tôi tìm đến BS da liễu…”. Tuy nhiên, điều trị được vài ngày, anh S. đã không trở lại BV vì không thể sống thiếu thuốc “bí truyền” này.

Cách đây vài ngày, chị Ph.Nh.Y. (45 tuổi, ở Bình Dương) tìm đến Viện Y dược học dân tộc TP.HCM vì sau hai tháng uống thuốc Đông y gia truyền không rõ nơi sản xuất để trị viêm mũi, hai mắt của chị lúc nào cũng ríu lại, buồn ngủ, mặt mày sưng húp, đờ đẫn. Chị Y. kể, chị bị viêm mũi dị ứng, khi thời tiết chuyển mùa lại hắt hơi, chảy mũi. Chị được người hàng xóm mách uống loại thuốc trị viêm mũi gia truyền.

“Nhìn thuốc được đóng gói bắt mắt, lại ghi bảo đảm khỏi bệnh, dùng cho cả trẻ con nên tôi uống ngay. Sau hai tháng uống thuốc, tôi cũng bớt hắt hơi, giảm viêm mũi nhưng phù hai mi mắt, tóc và lông mọc nhiều ở cổ và sau gáy, thân hình mập lù, tay chân nhỏ, da mỏng đi với nhiều vết bầm, tay chân rất dễ bị trầy. Đặc biệt, rất thèm ăn, tăng cân nhanh chóng nên đi đứng nặng nề” - chị Y hoang mang.

Tương tự, bà Tr.T.L. (63 tuổi, nhà ở Q.Gò Vấp) cũng tìm đến Viện Y dược học dân tộc TP.HCM vì sau một thời gian uống thuốc “viêm thấp khớp” do một người xưng là Đỗ Thái Nam bào chế; mặt bà bỗng tròn trịa, rất thèm ăn. Bà L. cho biết, bà bị viêm khớp ở hai đầu gối. Mỗi lần uống thuốc “gia truyền” này là hết đau ngay tức khắc nhưng phải uống liên tục, nếu dừng lại một ngày thì khớp càng đau hơn.

Bệnh nhân S. bị tích mỡ dày ở lưng như “gù lưng trâu" và biến chứng vú to

Thuốc dỏm mà còn...cấm giả mạo

Nhờ bà L. chỉ dẫn, chúng tôi đến trực tiếp nhà bà Thoa bán thuốc “viêm thấp khớp” trên đường Trần Phú, Q.5 để mua thuốc “bí truyền”. Sau một lúc tiếp “bệnh nhân lạ” trong tư thế đề phòng, bà Thoa bắt đầu xởi lởi. Bà Thoa cho biết, thuốc này do nhà bà làm ra để bán, chứ không khám bệnh.

Khi tôi hỏi: “Thuốc này uống một tháng có hết bệnh không?”, bà Thoa xua tay: “Chỉ trong vài ngày đã hết bệnh. Chúng tôi còn in trên bao bì chữ “bảo đảm khỏi bệnh”. Khi mở gói thuốc viêm khớp đựng trong bao nylon được hàn lại bằng lửa nham nhở, chúng tôi thấy thuốc không có số đăng ký, mỗi gói có 10 viên màu nâu được vo tròn bằng thủ công không đồng đều.

Mẫu hướng dẫn sử dụng chỉ ghi: “Người lớn uống một gói, ngày uống một lần. Bệnh nặng thì uống hai lần/ngày, mỗi lần một gói. Trẻ em uống nửa gói, ngày một lần. Bảo đảm sẽ khỏi bệnh”. Riêng thuốc trị “viêm mũi” có màu trắng, với số đăng ký: 189 2015, còn khuyến cáo “Đề phòng giả mạo”! Nhãn thuốc ghi cụ thể thành phần gồm: Thục địa, bạch trực, ngưu tất, quế khâu, hà thủ ô, đại hồi, mật ong...

Thuốc gia truyền dỏm, chỉ có giá 1.500 đồng/gói.

BS Năm cảnh báo: những BN này đã uống phải thuốc Đông y không rõ nguồn gốc có chứa tân dược, nhất là corticoid. Thuốc Đông y thuần túy không bao giờ có tác dụng nhanh ngay sau khi uống mà ít nhất cũng sau một - hai tuần với cơ địa đáp ứng tốt. Nếu uống một loại thuốc mà có tác dụng giảm đau ngay thì đó không phải là thuốc y dược cổ truyền, có thể đã bị trộn tân dược.

Khi cầm mớ thuốc gia truyền chúng tôi mua từ bà Thoa, đại diện Sở Y tế TP.HCM cho biết đây là thuốc dỏm, số đăng ký giả mạo. Nhãn bao bì của thuốc cũng không đúng quy định của Bộ và không có ngày tháng sản xuất, hạn sử dụng… Trước đây, Sở đã phát hiện một số loại thuốc Đông y trôi nổi có trộn tân dược nhưng núp bóng thuốc gia truyền. Sở sẽ có biện pháp giải quyết nguồn thuốc trôi nổi này. Những thuốc Đông y thành phẩm muốn lưu thông trên thị trường phải được Hội đồng Y khoa của Sở phê duyệt.

An Phạm (TH)

Cơ thể biến dạng sau 20 năm dùng thuốc 'gia truyền" không nguồn gốc

Thứ sáu, 06/11/2015, 11:54 AM

Tin vào bài thuốc "gia truyền" không rõ nguồn gốc, sau khi sử dụng người từ đàn ông lực lưỡng bỗng biến chứng khác thường, nhiều bộ phận trên cơ thể phát triển giống như phụ nữ.

Ẩn họa từ thuốc "gia truyền" giá rẻ

Có mặt tại khoa da liễu, bệnh viện Đại học Y dược (P. 11, Q.5), tiếp xúc với người viết, bác sĩ Lê Thái Vân Thanh khi nghe chúng tôi đề cập đến tình trạng biến tướng bệnh tật từ thuốc gia truyền dỏm thì lắc đầu ngao ngán.

Lật lại chồng hồ sơ bệnh án, vị bác sĩ kể, có một ca bệnh khi tiếp nhận và thăm khám vào đầu tháng 7 vừa qua khiến bác sĩ lưu tâm và trăn trở nhất. Đó là trường hợp của anh C.H.S (57 tuổi, ngụ Q.5). Khi anh S. đến khám thì bác sĩ Thanh phát hiện cơ thể bệnh nhân không còn bình thường mà có nhiều bộ phận biến dạng. Tuy là đàn ông nhưng hai vú của anh S. rất to, xệ xuống, bụng có nhiều ngấn mỡ tích tụ, nhiều vết sẹo lồi lõm chi chít, khi mới thoạt nhìn vào, nhiều người không quen mắt sẽ cảm thấy khiếp đảm.

Sau khi lấy mẫu để phân tích bệnh, lúc đọc kết quả xét nghiệp, bác sĩ Thanh cảm thấy bất ngờ khi tìm ra được nguyên nhân khiến tay chân anh S. teo cơ là do tăng dị hoá đạm do đã tự ý sử dụng vào cơ thể một lượng lớn thuốc chứa corticold. “Sau nhiều lượt câu hỏi của tôi thì anh S. mới chịu thú nhận là mình đã tự ý mua thuốc không nhãn mác để uống. Anh S. kể do làm nghề đóng giày dép ở khu chợ Lớn, làm việc nặng nhọc, hằng ngày phải căng lưng để gò đế giày nên người đau rã rời không ngủ được. Tình cờ có lần tâm sự với chị bán thuốc lá vỉa hè về tình trạng bệnh, anh được người này mách uống một loại thuốc Đông y gia truyền, một gói chỉ 2000đ/ngày là đảm bảo ngủ ngon”.

Bệnh nhân S. bị biến dạng cơ thể sau 20 năm dùng thuốc không nguồn gốc. (Ảnh: PV)

Với tâm lý “có bệnh vái tứ phương”, anh S. vội mua uống ngay. Ban đầu chỉ định uống cho đến khi nào hết bệnh thì dừng lại nhưng càng uống anh S. càng đâm nghiện, ngày nào không có thuốc thì anh không thể ngủ ngon giấc được, cơ thể cũng đau rệu rã.

Cứ thế, tính đến nay đã 20 năm ròng, anh S. phải phụ thuộc vào loại thuốc “bí truyền” này. Cũng theo lời anh S. kể lại với vị bác sĩ thì vài năm về trước, sau khi dùng thuốc một thời gian dài thì bụng anh liên tục xuất hiện những tản mỡ to.

Tuy nhiên, lúc ấy anh chỉ nghĩ do tính chất công việc của mình phải ngồi nhiều nên bị béo bụng, do đó mỗi khi thấy mỡ xuất hiện ở bụng thì anh S. lại đi hút. Sau mỗi lần hút, mỡ bụng lại khng giảm mà cứ liên tục trồi lên khiến anh S. phải hút liên tục, hậu quả là những vết sẹo có cả cũ và mới chi tít trên vùng bụng.  “Khi mỡ bụng tiếp tục xuất hiện, khắp người lại nổi mụn nhọt, mắt nhìn mờ, lúc này sợ da nhiễm trùng nên anh S. mới chịu đến bệnh viện để thăm khám.

Tuy nhiên chỉ mới điều trị được vài ngày thì anh S. không quay lại vì không thể sống thiếu thuốc gia truyền đó”- bác sĩ Thanh cho biết. Không chỉ riêng trường hợp của anh S. mà theo bác sĩ Thanh chia sẻ, thời gian gần đây, rất nhiều bệnh nhân là người lao động chân tay, nội trợ cũng nhập viện trong tình trạng mờ mắt, đục thuỷ tinh thể, mập mình, rậm lông và tóc… nguyên nhân chính của những trường hợp bệnh này cũng là do sử dụng thuốc gia truyền không rõ nguồn gốc và uống một cách vô tội vạ không kiểm chứng.

Tương tự những trường hợp này, tại bệnh viện Y dược học dân tộc TP. HCM cũng có khá nhiều bệnh nhân tìm đến chữa trị do biến chứng của thuốc gia truyền. Bà T.L (63 tuổi, ngụ Q. Gò Vấp) sau một thời gian uống thuốc “Viêm thấp khớp” gia truyền với nhãn hiệu Đỗ Thái Nam thì mặt bỗng tròn trịa, rất thèm ăn.

Theo bà L. kể thì bà bị viêm khớp ở hai đầu gối, mỗi lần uống thuốc “gia truyền” này vào thì chứng đau nhứt giảm ngay tức khắc. Mỗi ngày, bà L. phải uống liên tục vì chỉ ngưng thuốc một ngày là các khớp xương của bà lại trở lại đau dữ dội. Một bệnh nhân khác cũng bị biến chứng thuốc và lệ thuộc hoàn toàn vào thuốc gia truyền là chị Nh. Y (45 tuổi, Bình Dương).

Biến dạng cơ thể sau 20 năm dùng thuốc gia truyền không nguồn gốc

Chị Y. đến khám tại viện Y dược học dân tộc vì sau hai tháng uống thuốc Đông y gia truyền trị viêm mũi thì hai mắt lúc nào cũng ríu lại, cảm giác rất buồn ngủ, mặt mày sưng húp và đờ đẫn. Theo lời chị Y. kể, chị bị viêm mũi dị ứng, mỗi khi thời tiết thay đổi, chị lại sổ mũi và hắt hơi liên hồi.

Thấy bệnh của chị, một người hàng xóm mách nước và khuyên chị dùng loại thuốc gia truyền để trị bệnh. Vì nhìn thuốc được đóng gói bắt mắt, lại đính kèm dòng chữ đảm bảo khoỉ bệnh và dùng được cho cả trẻ con nên chị Y. không ngần ngại mua ngay để dùng.

Kết quả sau 2 tháng uống thuốc, cơn hắt hơi có giảm đôi chút nhưng hậu quả mà chị Y. nhận lại thì nhiều vô kể như phù hai mí mắt, tóc và lông mọc nhiều ở cổ và sau gáy, thân hình mập nhưng không chắc kiểu tích nước dưới da, tay chân ngày càng teo lại, da mõng đi với nhiều vết bầm, dễ bị trầy xước. Đặc biệt, cảm giác thèm ăn luôn kéo đến khiến chị ăn uống vô tội vạ, ngủ nhiều bất kể ngày đêm.

Thuốc gia truyền giá rẻ: “Tiền mất, tật mang”

Nhiều ngày đi tìm hiểu về thị trường thuốc Đông y tại TP. HCM, phóng viên không khỏi ngạc nhiên bởi việc nhan nhản các điểm bán thuốc như bán rau và người mua cũng dễ dãi không kém khi chẳng cần kê toa, bốc mạch hay thăm khám, cứ thế qua rỉ tai hay những lời mách nước của bạn bè, hàng xóm, bệnh nhân lại vô tư bỏ tiền ra mua những gói thuốc không nhãn mác, không nguồn gốc xuất xứ và cũng chẳng rõ thành phần thuốc là gì.

Tại một quầy bán café vỉa hè ở đường Luỹ Bán Bích, Q. Tân Phú, khi nhìn thấy tấm bảng ghi dòng chữ: “Tại đây bán thuốc gia truyền đặc trị viêm xoang” thì phóng viên tạt vào. Khi hỏi thăm thì người bán nước cho biết bà là đại lý của một nhà thuốc ở miền Tây chuyên nhận và bán lại loại thuốc chữa viêm xoang gia truyền, đảm bảo uống vào, chỉ vài ngày sau là có dấu hiệu giảm bệnh ngay.

Một loại thuốc “gia truyền” bán trôi nổi trên thị trường (Ảnh: PV)

Đưa gói thuốc gia truyền cho chúng tôi xem, nhìn vào vài dòng chữ trên vỏ bao bì của gói thuốc, người bán nước đọc vanh vách: “Các cô xem thành phần của thuốc này, toàn là loại bổ dưỡng không đấy, thục địa, bạch trực, ngựu tất, quế khâu, hà thủ ô, đại hồi, mật ong. Những loại này đều tốt cho sức khoẻ, không độc, nếu uống vào sẽ ăn ngon, ngủ ngon, kiên trì thì 2 tháng sau sẽ khỏi”. Giá bán là 2.500 đồng/gói.

Khi mang những thành phần của thuốc đến nhờ BS. Trần Văn Năm- nguyên Viện phó Viện Y dược học TP. HCM để nhờ tư vấn thì vị bác sĩ cho biết, ngay cả tên dược liệu trên bao bì thuốc cũng viết sai. Thay vì “Bạch truật” thì lại viết sai thành “Bạch trực”. Bác sĩ Năm cũng khuyến cáo: “Nếu gói thuốc có đúng thành phần như công bố thì nó chỉ có mục đích tăng sức đề kháng, không có tác dụng tức thời trị viêm mũi dị ứng, viêm khớp như quảng cáo”.

Bác sĩ Năm cũng cho biết, thuốc Đông y thuần tuý không bao giờ có tác dụng nhanh. Nếu bệnh nhân uống một loại thuốc Đông dược mà có tác dụng giảm đau ngay thì đó không phải là thuốc y dược cổ truyền, có thể thuốc này đã được trộn tân dược, đặc biệt là corticoild.

Về corticoild, theo bác sĩ Năm cho biết, loại thuốc này có nhiều công dụng điều trị như chống viêm ở giai đoạn sớm gồm viêm khớp, thoái hoá khớp…, chống dị ứng. Chính vì sự đa công dụng của corticoild nên nhiều người lầm tưởng rằng loại thuốc này là thần dược trị bá bệnh. Việc lạm dụng corticoid sẽ gây rất nhiều tác hại cho người dùng.

Những tai biến chính do lạm dụng corticoid gồm:

- Tăng cân do giữ natri, đào thải kali gây béo bệu, mặt tròn như mặt trăng.

- Làm cao huyết áp, tăng đông máu có thể gây nghẽn mạch. Chậm liền sẹo các vết thương và dễ gây nhiễm khuẩn thứ phát.

- Làm thoái biến protid nên dễ gây teo cơ.

- Làm xương xốp do giảm hấp thu calci nên khi té ngã dễ bị gãy xương.

- Làm loét dạ dày - tá tràng, dễ gây xuất huyết tiêu hóa.

- Ức chế miễn dịch, giảm sức đề kháng của cơ thể.

- Làm tăng tiết mồ hôi, co giật, tăng áp lực nội sọ, rối loạn kinh nguyệt, ảo giác, vui vẻ thái quá, tăng nhãn áp.

Có quá nhiều tác dụng phụ nếu dùng không đúng cách, đấy là lý do vì sao thuốc corticoid nhất thiết cần có chỉ định điều trị của thầy thuốc.

Dương Anh

Nguy cơ tạm dừng dự án Metro số 1 TP.HCM: Hậu quả khôn lường!

Nguy cơ tạm dừng dự án Metro số 1 TP.HCM: Hậu quả khôn lường!

14/10/2017 10:48 GMT+7    ·    LÊ KIÊN thực hiện

14/10/2017 10:48 GMT+7    ·    LÊ KIÊN thực hiện

Nguy cơ tạm dừng dự án Metro số 1 TP.HCM: Hậu quả khôn lường!

14/10/2017 10:48 GMT+7    ·    LÊ KIÊN thực hiện

TTO - "Nếu bất khả kháng, chúng ta phải tạm dừng dự án metro số 1 TP.HCM (đoạn Bến Thành - Suối Tiên) từ đầu năm 2018 thì hậu quả sẽ không lường hết được".

14/10/2017 10:48 GMT+7    ·    LÊ KIÊN thực hiện

Nguy cơ tạm dừng dự án Metro số 1 TP.HCM: Hậu quả khôn lường!

14/10/2017 10:48 GMT+7    ·    LÊ KIÊN thực hiện

Tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên (đoạn đi qua quận Bình Thạnh hướng về trung tâm thành phố) - Ảnh: HỮU KHOA

Ngay sau khi Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình trạng tắc vốn cho dự án metro số 1 TP.HCM (đoạn Bến Thành - Suối Tiên), Tuổi Trẻ đã gặp trưởng Ban quản lý dự án đường sắt đô thị TP.HCM Lê Nguyễn Minh Quang.

Ông Quang cho biết: "Năm 2006, Thủ tướng đã thông qua báo cáo đầu tư xây dựng dự án do Cục Đường sắt Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải - GTVT) làm chủ đầu tư. 

Đơn vị được giao lập dự án đầu tư là Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam (Tedi-South). 

Thời điểm này, Việt Nam chưa làm tuyến metro nào, đơn vị tư vấn lập dự án cũng chưa có kinh nghiệm thực tiễn. Tổng mức đầu tư dự án được lập là 17.000 tỉ đồng.

Cuối năm 2006, Thủ tướng giao dự án về cho TP.HCM. Sau khi tổng mức đầu tư 17.000 tỉ đồng được duyệt, chúng ta đã ký hiệp định vay số 1 với phía Nhật Bản vào năm 2007".

Video tạm dừng

Tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên - Video: THUẬN THẮNG - NAM TRẦN

Ông LÊ NGUYỄN MINH QUANG

Chính JICA khi làm việc với chúng tôi, họ than phiền vốn thì phía Nhật đã thu xếp xong rồi, tại sao VN cứ trả lời là do thủ tục này nọ nên không thể giải ngân được, trong khi nhà thầu dọa dừng thi công bởi chúng ta chưa có tiền trả họ

TP.HCM đã nhiều lần báo cáo

* Lý do mấu chốt được Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng trình bày là tổng mức đầu tư đội lên quá cao (từ 17.000 tỉ đồng lên hơn 47.000 tỉ đồng), dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội, trong khi Chủ tịch Quốc hội cho biết đến nay vẫn chưa nhận được báo cáo, tờ trình. Tại sao vậy, thưa ông?

- Tôi xin giải thích rõ thế này: Dự án metro số 1 với tổng mức đầu tư như trên, sau khi xin ý kiến các bộ, được Thủ tướng cho phép thực hiện các bước triển khai.

Từ tháng 1-2008, đơn vị tư vấn trúng thầu là liên danh NJPT (gồm các công ty tư vấn Nhật Bản, đứng đầu là Công ty Nippon Koei - đơn vị có kinh nghiệm trong thiết kế, tư vấn lĩnh vực giao thông vận tải). 

NJPT đã nghiên cứu và khẳng định các thiết kế ban đầu như nhà ga, số lượng các đoàn tàu, an toàn... là chưa phù hợp. Sau đó, NJPT thiết kế lại và đề xuất tổng mức đầu tư là 47.000 tỉ đồng.

Để đảm bảo thận trọng, chúng ta đã mời các công ty của Singapore (Công ty Singapore Mass Rapid Transit và Công ty CPG) thẩm tra độc lập và kết luận tổng mức đầu tư là phù hợp. Sau đó, Cơ quan Hợp tác Nhật Bản (JICA) cam kết sẽ xem xét việc tăng vốn ODA cho dự án.

Năm 2010, TP.HCM đã có báo cáo Thủ tướng và Thủ tướng đã cho lấy ý kiến các bộ: GTVT, Tài chính, Kế hoạch và đầu tư. Kết quả các bộ đều đồng thuận. 

Trên cơ sở đó, ngày 25-8-2011, Thủ tướng Chính phủ có công văn đồng ý để UBND TP.HCM phê duyệt điều chỉnh dự án và triển khai các bước tiếp theo. 

Ngày 21-9-2011, UBND TP.HCM đã ra quyết định số 4480 phê duyệt tổng mức đầu tư dự án này, con số là 47.000 tỉ đồng.

Metro đoạn từ ngã tư Thủ Đức tới Suối Tiên - Ảnh: THUẬN THẮNG

Vì vậy, ý kiến cho rằng TP đề nghị tăng vốn nhưng chưa ai phê duyệt là chưa chính xác.

Khi Quốc hội ban hành nghị quyết số 49 về đầu tư công, cho rằng với tổng mức đầu tư được điều chỉnh như trên, dự án này phải được Quốc hội xem xét. 

Do đó, tại cuộc làm việc của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc với tập thể lãnh đạo TP.HCM ngày 23-6-2017, UBND TP.HCM mới kiến nghị Thủ tướng cho ý kiến - do Chính phủ mới có thẩm quyền trình ra Quốc hội. 

Về phần mình, hằng năm UBND TP.HCM đều có báo cáo với Bộ GTVT và Bộ GTVT thừa ủy quyền của Thủ tướng, thay mặt Chính phủ báo cáo Quốc hội về dự án.

Chúng tôi xin khẳng định rằng đây là dự án trọng điểm về cơ sở hạ tầng giao thông, hết sức quan trọng với sự phát triển của TP.HCM, TP đã nhiều lần báo cáo, kiến nghị chứ không phải thiếu trách nhiệm. 

Bây giờ trình Quốc hội là thẩm quyền của Chính phủ. Vì vậy, chúng tôi hết sức tha thiết đề nghị các cơ quan tham mưu của Chính phủ, đặc biệt là các bộ: Kế hoạch và đầu tư, GTVT có hành động kịp thời để tháo gỡ khó khăn cho dự án.

Một đoạn hầm tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên được robot TBM khoan thành công tại nhà ga Ba Son, Q.1, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Hệ lụy không thể hình dung được

* Như vậy, vấn đề của dự án không phải là thiếu tiền, mà là thủ tục chi tiền?

- Đúng vậy. Ai đó nói rằng dự án chưa có vốn là không đúng. Bởi khi Thủ tướng đã đồng ý về chủ trương, UBND TP.HCM phê duyệt tổng mức đầu tư dự án thì mới có đủ cơ sở đàm phán hiệp định vay vốn ODA.

Tính đến thời điểm này, chúng ta đã ký kết hiệp định vay số 1 vào năm 2007 (sau khi tổng mức đầu tư 17.000 tỉ đồng được duyệt), hiệp định vay số 2 vào năm 2012 và hiệp định vay số 3 vào năm 2016 (sau khi tổng mức đầu tư 47.000 tỉ đồng được duyệt), tổng số vốn cho dự án mà chúng ta đã đàm phán và ký các hiệp định vay với phía Nhật là 155 tỉ yen, tương đương 31.000 tỉ đồng.

Chính JICA khi làm việc với chúng tôi, họ than phiền vốn thì phía Nhật đã thu xếp xong rồi, tại sao VN cứ trả lời là do thủ tục này nọ nên không thể giải ngân được, trong khi nhà thầu dọa dừng thi công bởi chúng ta chưa có tiền trả họ. Khối lượng công việc của dự án đến nay đã thực hiện khoảng 40% rồi.

Mong muốn lớn nhất của TP.HCM là kiến nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội xem xét, bởi dự án chậm ngày nào là gây ra thiệt hại nhiều mặt và ảnh hưởng rất lớn.

Trong khi chờ thủ tục trình ra Quốc hội, TP đề nghị Thủ tướng cho phép ứng trước số vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn chưa kịp giải ngân năm 2017 để trả nợ cho các nhà thầu. 

Tại cuộc làm việc với lãnh đạo TP.HCM, Thủ tướng đã giao Bộ Kế hoạch và đầu tư báo cáo Thủ tướng trước ngày 30-7 nhưng đến thời điểm này, theo tôi được biết, bộ vẫn chưa báo cáo Thủ tướng.

Công trường gói thầu 1a dài 747m từ chợ Bến Thành tới Nhà hát thành phố hiện đã thi công đạt 13,5% khối lượng - Ảnh: THUẬN THẮNG

* Xin ông nói rõ các hệ lụy gây ra bởi tình trạng tắc vốn của dự án này?

- Thứ nhất, đến thời điểm này, đồng loạt các nhà thầu Nhật Bản đã có thông báo với chúng tôi là họ sẽ giãn tiến độ, thậm chí có nhà thầu đã đặt vấn đề xem xét việc tố tụng. Tình trạng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch hoàn thành dự án vào năm 2020. 

Nếu không hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đúng kế hoạch sẽ ảnh hưởng rất lớn tới quyết định đầu tư và tiến độ đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.

Thứ hai, phía Nhật Bản nhiều lần đề nghị chúng ta, cả với UBND TP và với Chính phủ, là cần tôn trọng các hiệp định vay vốn và tiến độ giải ngân vốn vay. 

Bởi điều này liên quan đến kế hoạch thu xếp vốn của nhà tài trợ, không chỉ với riêng metro số 1 mà còn đối với các tuyến khác nữa. Có nghĩa là sự chậm trễ sẽ ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản.

Thứ ba, nếu các nhà thầu giãn tiến độ thì họ sẽ rút nhân lực, thiết bị tới các dự án trong khu vực mà họ đang triển khai ở Singapore, Malaysia, Indonesia...

Với những hệ lụy như vậy, một lần nữa chúng tôi hết sức tha thiết đề nghị Chính phủ trình Quốc hội xem xét càng sớm càng tốt. Nếu bất khả kháng, chúng ta phải tạm dừng dự án từ đầu năm 2018 thì hậu quả sẽ không lường hết được.

Bộ Kế hoạch và đầu tư "quên" chỉ đạo của Thủ tướng?

"Về việc ứng vốn ODA dự án đường sắt đô thị TP.HCM tuyến số 1: đồng ý về chủ trương ứng trước vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020 để thực hiện dự án theo tiến độ, đẩy mạnh giải ngân, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của TP; giao Bộ Kế hoạch và đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, đề xuất cụ thể, báo cáo Thủ tướng trước ngày 30-7-2017.

Về việc điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án đường sắt đô thị TP.HCM đối với tuyến số 1 Bến Thành - Suối Tiên và tuyến số 2 Bến Thành - Tham Lương: Bộ Kế hoạch và đầu tư hướng dẫn UBND TP.HCM thực hiện các thủ tục theo quy định, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định".

(Trích thông báo kết luận của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại buổi làm việc với lãnh đạo TP.HCM ngày 23-6, được Bộ trưởng Mai Tiến Dũng ký ngày 5-7).

Dự án metro TP.HCM 'tắc' vì đội vốn quá cao

TTO - Bộ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết dự án metro Bến Thành - Suối Tiên do đề nghị tăng vốn quá cao nên thẩm quyền quyết định thuộc Quốc hội, trong khi lãnh đạo Quốc hội cho biết chưa nhận được báo cáo nào.

LÊ KIÊN thực hiện