Đại học Văn khoa Huế

Đại học Văn khoa Huế – một thời để nhớ

👤by Admin 0 Comments 🕔24.Jul 2016

Nhớ làm sao những ngày tháng đầu tiên học dự bị Văn khoa năm 1968-1969.

Năm đó, trường Đại học Văn khoa Huế tạm di dời để sửa sang lại bàn ghế, phòng ốc. Giảng đường thường xuyên nghe giảng bài, ghi cours vẫn là Viện Hán học, tọa lạc bên bờ sông An Cựu, gần Phú Cam. Nhớ cha linh mục Nguyễn Văn Thích cao lêu khêu, tuổi đã già vẫn yêu đời thường hay hát cho sinh viên nghe. Nhớ bài học mở đầu của cha: Đại học chi đạo, tại minh minh đức, tại tân dân, tại chí ư chí thiện. Bài học là một thông điệp, công bố rõ tuyên ngôn của đại học. Con đường của đại học chính là làm sáng cái đức sáng vốn có của mỗi cá nhân (nhân chi sơ tính bổn thiện), đào tạo con người mới, đạo đức, đạt tới cùng cái thiện. Đó cũng là tiêu chí của Đại học Huế, được công bố rõ trong cuốn niên giám: Đào tạo con người toàn diện bao gồm Đức, Trí, Thể, Mỹ, theo tôn chỉ: Nhân bản, Dân tộc và Khai phóng. Với thế đứng của Đại học: Hoàn toàn tự trị.

Nhớ cặp mắt to tròn biết nói với mái tóc dạ hương mà tôi vẫn thích ngồi sát nàng để được ngửi hương tóc của nàng, có lần bị cha Thích kéo ra xa, vừa kéo cha vừa nói: nam nữ thọ thọ bất thân. Nhớ vẻ mặt ngơ ngác, bỡ ngỡ của các tân sinh viên. Sinh viên đi học, ra vào giảng đường tự do, không bị giáo sư chú ý, chẳng có điểm danh hay kiểm tra bài. Đang ngồi học, có thể bỏ ra, qua Tổng hội ngồi uống cà phê, hoặc không tiền thì làm «chầu rìa sư» ngồi uống trà chùa. Nhớ mấy đứa Dự bị, làm dáng sinh viên, đi đến giảng đường, thắt mực khô, thuốc lá phì phèo như Lê Hữu H, Lê Tri, nhớ Hồ Đắc Phú, biệt danh Phú “đồ nho”, rất lập dị, có khi đi guốc mộc đến giảng đường. Nhớ Miên một lần chở tôi đi lên Dòng Thiên An ngồi mơ mộng, nhìn đồi thông, Miên hỏi: Mi thích rừng hay biển? Câu hỏi khá bất ngờ làm tôi lúng túng. Tôi nói: Tau cũng không biết nữa, nhưng tau thấy biển vừa lạnh lùng vừa cuồng nộ. Còn rừng thì ngoài sợ thú dữ tau lại thích cái vẽ dịu dàng pha chút vừa hoang dại vừa ấm áp. Nhớ mấy đứa bạn đố nhau chữ Hán, nhớ Nguyễn Văn Lơ, Trần Công Chiến, hai đứa chơi rất thân nhưng lại hay cãi nhau. Nhớ cặp bài trùng Nguyễn Xuân Hoa, Trần Khắc Duyệt. Sau 1975, Hoa làm lớn vì là sinh viên nằm vùng. Còn Duyệt bị đi học tập cải tạo, lao động, đạp phải bom mìn chết.

Nhớ sáng mùa đông tháng chạp, ngày 25, sinh viên tổ chức đêm Dự bị Văn khoa, lúc ấy có thầy Trương Văn Chình từ Sài Gòn về dạy Ngữ học tham dự. Khi sinh viên mời phát biểu, thầy nói: Thấy các anh chị vui xuân hớn hở, tôi cảm thấy buồn vì một năm đi qua thì tuổi càng già thêm. Tôi ước mong sao chiến tranh chóng kết thúc, để gặp lại quê hương, cội nguồn. Sự mong chờ của GS Trương Văn Chình đã hiện thực 7 năm sau. Tôi không hiểu, sau 1975, thầy Chình có mãn nguyện? Thầy có vui vì đất nước thống nhất một nhà? Khi viết những dòng này, tôi nghĩ GS Chình đã ra người thiên cổ. Nếu còn sống thì thầy đã trên 100 tuổi. Điều này hiếm thấy.

Nhớ giờ học Triết tổng quát, tại giảng đường Viện Hán học, hôm ấy bài giảng của thầy Lâm Ngọc Huỳnh kết thúc sớm. Thầy hỏi có anh, chị nào lên hát một bài nào đó giúp vui. Ô! Đây là một điều hết sức lạ lùng. Có bao giờ chúng tôi được có không khí như thế này với thầy Huỳnh? Lúc đó một sinh viên nam lên hát bài “Giọt nước mắt cho quê hương” của Trịnh Công Sơn. Tôi nhớ đó là bạn Nguyễn Văn Thừa tự là Hồ Hải. Lời bài hát, giọng ca của bạn sinh viên hôm ấy đã làm cho cả giảng đường im phăng phắc. Hình như thầy Huỳnh cảm động, mắt đỏ hoe: «Giọt nước mắt thương con, con ngủ me mừng. Giọt nước mắt thương sông, ấp ủ rêu rong. Giọt nước mắt thương đất, đất cằn cỗi bao năm. Giọt nước mắt thương dân, dân mình phận long đong. Giọt nước mắt thương mây, mây ngủ trên ngàn. Giọt nước mắt thương cây, cây ngả trên non. Giọt nước mắt thương anh, khô dòng máu châu thân. Giọt nước mắt quê hương, ôi còn chảy miên man. Ôi! dòng nước mắt chảy hoài. Dòng nước mắt đời đời. Giọt nước mắt thương ai. Ôi dòng nước mắt trong tim. Chảy lai láng vào hồn. Nửa đêm gọi đến mình. Giọt nước mắt thương chim, chim bỏ xa rừng. Giọt nước mắt thương đêm, đêm đẩy xe tang. Giọt nước mắt thương em, trên vận nước điêu linh. Giọt nước mắt không tên, xin để lại quê hương»

Nhớ những giờ dịch văn với giáo sư Bùi Thế Cần. Thầy Cần đi xe Honda dame màu đỏ, chiếc cặp dày cộm. Mùa đông ở Huế dài đằng đẳng. Cơn gió mang theo hơi lạnh từ bờ sông An Cựu hắt vào căn phòng chúng tôi học. Thầy Cần giọng đọc đều và nhỏ. Thầy luyện chúng tôi dịch cuốn “Le Livre de mon ami”, văn phong nhẹ nhàng và cảm động của Anatole France cộng với chất giọng của thầy Cần đã làm chúng tôi chìm đắm trong kỷ niệm. Giáo sư Bùi Thế Cần còn sống, hôm kia lên mạng, tôi thấy chân dung thầy. Thầy hiện đang sinh hoạt trong một câu lạc bộ võ thuật ở thành phố.

Ôi! Nhớ, nhớ những thầy đã giảng dạy lớp dự bị ban Việt Hán năm 68-69. Thầy Hồ Đắc Định, Cụ Hàn, GS Trần Như Uyên, GS nguyễn Châu, phụ khảo cho GS Nguyễn Văn Trung môn phương pháp mới trong phê bình văn học. Nhớ thầy Nguyễn Văn Dương dạy môn lịch sử chữ Hán, các bài giảng của thầy nhắc quá nhiều về ông Hứa Thận làm cho thầy có biệt danh là Hứa Thận… Nhớ thầy Trần Như Uyên dạy môn lịch sử văn học Việt Nam, với tiếng đệm “thì”, “mà” làm mấy đứa bạn ngồi cạnh tôi cứ cười khúc khích mỗi khi nhái giọng ông.

Năm sau, khi đã xong dự bị, tôi ghi danh theo học các chứng chỉ thì trường dời về lại KS Morin, tầng 2, nằm trên ngã tư đường Lê Lợi, Thuận Hóa, đầu cầu Trường Tiền. Ấn tượng nhất với tôi là cầu thang đi lên tầng 2, Chiếc cầu thang nhỏ, hẹp với những cấp bằng gỗ, rất ấm cúng, rất thân tình. Đã biết bao bàn chân, gót ngọc đã dẫm bước lên cầu thang của một thời hoa mộng, nay đã bị xóa hẳn dấu vết.

Nhớ làm sao các GS dạy Triết: Thầy Lâm Ngọc Huỳnh, Khoa trưởng, Cha linh mục Nguyễn Ngọc Lan, thầy Nguyễn Đình Hoan, phó khoa, Bà Trần Thị Như Quê, GS dạy CC Tâm lý học, bộ môn xác suất thống kê, GS Linh mục Nguyễn Tiến Huynh, Hiệu trưởng trường Thiên Hựu mà đang dạy môn tâm thuyết nửa chừng phải bỏ dỡ để thay thế cha Nguyễn Văn Thành dạy môn phân tích tâm lý nhân vật qua các tác phẩm của Mai Thảo. Nhớ thượng tọa Thích Mãn Giác với bài giảng đạo đức học Phật Giáo. Cụ Giản ChiNguyễn Hữu Văn môn Triết học Trung Quốc, người đã quy tiên cách đây mấy năm.

Các giáo sư đều có năng lực, kiến thức uyên bác, đỗ bằng tiến sĩ ở các đại học nổi tiếng nước ngoài như Sorbonne, Belgique, Harvard,…hoặc là những học giả đã viết sách rất có giá trị. Mỗi giáo sư giảng dạy đều có một tính cách, một phong thái đặc biệt. GS Lâm Ngọc Huỳnh, chiếc kính cận hơi trệ xuống mũi, phong thái uy nghi, nụ cười khả kính. Các bài giảng của thầy trong sáng rõ ràng, nhưng có điều thầy ít dành thời gian để sinh viên đối thoại. Ngược lại, thầy Nguyễn Đình Hoan, các giờ lên lớp của thầy kéo dài bằng những cuộc đối thoại bất tận. Thầy đặt câu hỏi và sinh viên trả lời. Phương pháp của thầy Hoan mang phong cách của Socrate. Có lần sinh viên Nh. Ng hỏi thầy Huỳnh: sao bài giảng của thầy em thấy trong sáng dễ hiểu, ngược lại bài giảng của thầy Hoan lại rắc rối, khó hiểu. Thầy khoa trưởng mỉm cười dí dỏm: Tư tưởng tôi đi theo đường thẳng, còn thầy Hoan đi theo đường tròn. Sinh viên Nh. Ng. đã có gia đình mà vẫn chuyên cần đi học. Nhớ những lần đèo nàng trên chiếc xe Mobylette Pháp đưa nàng về ở đường Nhật Lệ trong Thành Nội. Nàng ngồi phía sau, tay quàng qua bụng rất tự nhiên.

Với cha Nguyễn Ngọc Lan, thì tính cách nhạy bén, linh động trong những giờ Triết học gây nhiều ấn tượng cho sinh viên nhất. Chiếc áo dòng màu đen ngã màu, tóc hơi rối, chiếc kính cận dày, Micro cài ở giây thắt lưng áo dòng. Trong giảng đường, gần hai trăm sinh viên nhìn cha Lan đứng trên bục giảng, cha Lan đã biến giờ Triết lý khoa học khô khan thành bài giảng hấp dẫn nhất, nhờ sự khôi hài, dí dỏm khi cha liên hệ minh họa bằng những mẫu chuyện thời sự nóng bỏng. Nhớ đêm nghe nhạc qua máy magnétéphone tại nhà của anh chị Vĩnh Thái ở Thành Nội, ly cà phê của chị Nhung pha cho từng người đã làm cha Lan vui, cha nói: nếu lần nào về dạy cũng được uống cà phê của Nhung pha thì tôi phải tăng giờ dạy.

Cha Nguyễn Ngọc Lan là một người thầy, đồng thời lại là người bạn, người anh rất hòa đồng. Nhưng phải chăng nếu có một cái nhìn bi quan về cha thì đó là vì những động cơ mang tính chính trị. Sau năm 1975, cha tuyên bố cởi áo dòng và lập gia đình. Cha đã về nước Chúa mang theo những ảo vọng tốt đẹp. Tờ báo Đối diện của cha một thời là vũ khí sắc bén chống chế độ Sài Gòn, chống Mỹ – Sau năm 1975, tờ báo được đổi tên là “Đứng dậy”, nhưng ra mắt được mấy số lại được ông nhà nước đổi tên lần nữa, tờ báo bị “nằm xuống”.

Với Giáo sư Lê Tôn Nghiêm thì mãi mãi là một nhà giáo đam mê tư tưởng Triết học. GS Nghiêm ngồi trên ghế, hai tay chống lên bàn, mười ngón tay đan nhau, GS giảng Heidegger với một sự say mê thích thú, quên hết thế giới chung quanh. Khi nghỉ 15 phút, tôi nghe GS Hoan vẫn gọi GS Nghiêm một tiếng cha, hai tiếng cha rất mực trân trọng. Tôi được biết GS Nghiêm nguyên là linh mục, thời gian giảng dạy tại Đại học Đà Lạt thầy đã yêu một ni cô. Cuối cùng hai người đã kết hôn, rũ bỏ cảnh giới tu hành. GS Lê Tôn Nghiêm về nước chúa đã lâu mà cuốn “Heidegger trước sự phá sản của tư tưởng Tây phương” của người vẫn còn mới. Ngày nay, thỉnh thoảng tôi vẫn còn đọc, mỗi lần đọc là một ý nghĩ mới, một khám phá không cùng.

Và một người thầy nữa mà tôi nhớ mãi, đó là thượng tọa Thích Mãn Giác. Thầy dạy môn Đạo đức học Phật giáo. Nụ cười hiền lành của người, bàn tay của người khi dạy, vừa nói thủng thẳn vừa xoa xoa cái đầu của mình. Thật là vui khi nhớ lại câu chuyện cô lái đò bên bến đò Thừa Phủ.

Các giáo sư đại học, các vị thầy quý mến của tôi có nhiều chuyện bên lề hấp dẫn nhưng qua những chuyện đó, với tôi, đó là sự tự do của các thầy. Tôi mãi mãi kính trọng các thầy. Hình tượng các thầy là năng lực dồi dào, là trí tuệ miên viễn, là tính uy nghiêm, đạo đức của nhà giáo, không tham lợi, không màng quyền lực. Yêu chân lý và sống vì chân lý. Các thầy, cô của tôi, một số đã nằm xuống vì tuổi già, một số còn lại, người ra đi nước ngoài, người ở lại, bây giờ ở đâu?…

Các bạn sinh viên các Chứng chỉ Triết chỉ đếm được trên đầu ngón tay bây giờ mỗi người mỗi phương trời. Nữ sinh viên lại càng ít. Tôi nhớ các sinh viên tu xuất. Các bạn giỏi, uyên thâm, lại có phong thái uy nghiêm, đàng hoàng. Nhớ các bạn trong nhóm “Terre des hommes” các bạn Đoàn Tường, Nguyễn Văn Đức. Các bạn: Đỗ Tư Nghĩa biệt danh Nghĩa-Cogito, Phạm Viết Vinh, biệt danh Vinh “cố vấn”, rồi Hồ Việt Tuấn, Huỳnh Kim Ri, Hà Thúc Giáo, Hoàng Toán, Nguyễn Văn Đáng. Rồi các thầy dạy tại Quốc học, Đồng Khánh, Nguyễn Tri Phương, Hàm Nghi ghi danh học thêm như thầy Đồng, thầy Du, bác Thái Quang Cự,… Không thể nào quên được mấy nữ sinh viên rất thân tình: Nguyễn Thị Sửu với nụ cười dễ mến, Nh. Ng. với tà áo dài thướt tha màu tím. Một người khác, miệng luôn ngậm omai đó là Hoàng Thị Mỹ Lợi. Nhớ mãi bạn Trần Duy Anh ở Đà Nẵng ra Huế thuê nhà trọ học, thường hay chở tôi đi học bằng chiếc xe Yamaha đỏ đàn ông, người bạn mà đầu tháng thì hút Salem, cuối tháng thì hút Bastos, tiền bố già gửi ra Huế chu cấp để học, nhưng có khi ngủ đò liên tục…, hết tiền lại bỏ về nhà tôi tạm trú để qua cơn “ngặt nghèo”. Mỗi khi tôi rủ Trần Duy Anh đi dọc theo đường Lê Lợi để ngắm mấy em nữ sinh Đồng Khánh thì câu đầu lòng của Anh bao giờ cũng là: “Mất uy tín!”. Có lần Trọng “thượng đế” cười ngất nói với Trần Duy Anh: “Uy tín mi còn mô nữa mà mất!”.

Nhớ Nguyễn Hữu Hoàng Trang, xướng ngôn viên đài truyền hình Huế, học Việt Văn, phong thái rất tự nhiên, có lần nàng rớt kẹp cột tóc, gặp lúc tôi đi qua, nàng kêu: “Tuấn! cột tóc lại cho Trang với nì”. Tôi cột tóc cho nàng mà có cảm giác như mình trúng số. Nhớ những lần trước mỗi đầu giờ, đứng ở hành lang Văn khoa chờ nhìn mấy em tân dự bị Văn khoa đến học ở giảng đường, ngắm mãi không chán người đẹp chân ướt chân ráo từ Đồng Khánh sang… Quên làm sao được chiếc robe ngắn để lộ đôi chân dài mà bước chân nện mạnh trên hành lang của người đẹp Bạch Mai biệt danh Milène Démongeot. Nhớ đêm tất niên Triết-Văn-khoa, tôi với vai trò người tổ chức, chìu mấy nàng quá cỡ. Đêm ấy thầy Đồng, GS phụ giảng hát bài “Thơ ngây” của Anh Việt Thanh. Vẫn nhớ mãi Túy Triết năm 1, đêm tất niên đã tàn, chở nàng về bằng chiếc Honda PC, đường Thành Nội vắng vẻ, nhìn nàng khuất bóng sau cánh cửa, tự nhiên cảm thấy buồn…
Ôi! nhớ những kỷ niệm…

Vinh quang thay cho tôi được theo học với các thầy cô một thời. Từ cô giáo lớp tiểu học trong xóm cho đến các thầy cô từ cấp trung học đến đại học! Hạnh phúc làm sao thời gian được vui vẻ học tập với các bạn cùng lớp, cùng chứng chỉ! Bây giờ, mỗi khi buồn bã, tuyệt vọng, tôi nghĩ về các thầy cô như một chút níu kéo, hy vọng, giúp tôi vượt qua những khó khăn, những phản cảm của xã hội hôm nay.
Đã trên 40 năm, tôi kiêu hãnh, hạnh phúc vì đã được sống, được ươm mầm trong môi trường giáo dục ngày ấy.

Tuan Nguyen
(Theo Chút lưu lại)

Các bài viết liên quan

15 năm tưởng nhớ “thi sĩ kỳ dị” Bùi Giáng

Hồi ức Hương Giang

Tửng tửng Quảng gặp tửng tửng Huế

Huế, trói chân những cơn mưa buồn

Nhớ Trường kiểu mẫu

Bàn về Rượu

Bão số 1

Thống kê sơ bộ thiệt hại do bão số 1

Cập nhật: 10:17, Thứ 6, 29/07/2016

(ANTV) - Sau khi đi qua các tỉnh Nam Định, Thái Bình và Ninh Bình, bão số 1 đã gây ra thiệt hại cho nhiều địa phương. 

Bão số 1 đã đổ bộ vào Thái Bình. Do cường độ mạnh nên đã gây thiệt hại lớn. Theo số liệu thống kê ban đầu, khoảng 39,300 ha lúa bị ngập úng , khoảng 1900ha hoa màu bị dập nát, 9000 cây xanh bị đổ, 50 nghìn ha lúa mùa có nguy cơ mất trắng; gần 10. 000 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng.

Ngay sau bão tan, Lãnh đạo tỉnh Thái Bình đã tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương khẩn trương triển khai công tác cứu hộ. Lực lượng Công an, quân sự, Bộ đội Biên phòng đã tăng cường quân số xuống các địa bàn trọng yếu, tích cực giúp chính quyền và nhân dân sớm khắc phục hậu quả, đưa mọi hoạt động trở lại bình thường.

Ở những nơi tâm bão đi qua, nhiều tuyến giao thông bị tê liệt, cột điện, cây xanh bị đổ, nhiều nhà dân và cơ quan, đơn vị, trường học bị tốc mái, hư hỏng nặng. Điện lưới, internet, truyền hình bị gián đoạn đã ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân, gây khó khăn cho công tác chỉ đạo khắc phục hậu quả cơn bão.

Tại tỉnh Nam Định, bão số 1 đổ bộ gây nhiều thiệt hại trên địa bàn tỉnh Nam Định. Gió giật mạnh kèm theo mưa lớn đã làm tốc mái nhiều nhà dân, lều chòi, làm gãy đổ cột điện, cây cối và ngập úng trên nhiều tuyến đường tại Nam Định.

Tại Nam Định có 3 tàu cá với 10 lao động bị chìm tại cửa sông Sò khi đang đi trú bão. Đồn biên phòng Quất Lâm đã cử 6 cán bộ chiến sỹ, 2 phương tiện cứu nạn đưa người trên phương tiện vào bờ an toàn. Ninh Bình, Nam Định bị ngập 110.100 ha lúa (Ninh Bình 36.000 ha; Nam Định 74.100 ha).

Ở Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình đều mất điện trên diện rộng nên chưa thể tiêu úng cho các vùng lúa bị ngập. Đặc biệt, tại Ninh Bình, hệ thống lưới điện trung áp 22KV và 10KV bị hư hỏng chưa khắc phục được, toàn tỉnh bị mất điện; hàng nghìn nhà dân bị tốc mái; hàng chục nghìn cây lâu năm bị đổ, trên 34.000ha diện tích lúa mùa mới cấy bị ngập, hàng nghìn ha hoa màu bị hư hại.

Theo thông tin từ Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, tính đến 6 giờ sáng 28/7, tại Thanh Hóa có 1 người mất tích là anh Phạm Văn Cường, sinh năm 1985 ở Quảng Tiến, Sầm Sơn, Thanh Hóa, thuyền viên tàu TH 90298 bị hỏng máy và chìm cách đảo hòn Mê khoảng 3,5km. Trên tàu có 6 thuyền viên, trong đó 5 người đã được tàu TH 90817 đi cùng cứu.

Tại tỉnh Hưng Yên, bão số 1 cũng đã làm cho hàng trăm cây cối bị đổ gãy, mất điện trên diện rộng xảy ra từ 22 giờ ngày 27/7 đến 10 giờ ngày 28/7. Riêng huyện Khoái Châu ước thiệt hại khoảng 40 tỷ đồng với hơn 5.000 m2 mái che bị tốc tập trung ở các xã An Vĩ, Liên Khê, Thị trấn Khoái Châu; hàng trăm mái tôn bị tốc huyện Tiên Lữ có hơn 10 nghìn tấn Proximăng của các công trình dân dụng bị tốc mái với 800 ha lúa bị ngập trắng; thành phố Hưng Yên có gần 800 ha nhãn bị thiệt hại cùng với nhiều biển quảng cáo trên các tuyến đường bị trơ khung.

Chủ động ứng phó giúp giảm thiểu thiệt hại do bão

Đang trong hành trình chở than từ Hòn Gai xuống Hạ Long, thuyền trưởng Nguyễn Văn Ước cùng các thuyền viên đã nhận được thông tin về cơn bão số một. Ngay lập tức, tàu QN-6009 đã lên kế hoạch, tìm kiếm chỗ tránh trú bão an toàn.

Nếu như không có cảnh báo từ Cảnh sát đường thủy và các cơ quan chức năng, chắc hẳn rất nhiều tàu bè đã gặp khó khăn trong việc tìm nơi neo đậu cũng như phải đối mặt với nguy hiểm khi biển động. Việc tuần tra, tuyên truyền, thông báo tin tức tới từng tàu và thuyền viên như thế này được Cảnh sát đường thủy thực hiện thường xuyên, liên tục, đặc biệt là trong mùa mưa bão.

Thiếu tá Trần Quang Trung, Phó Trưởng phòng Cảnh sát đường thủy Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết: "Thứ nhất là phối hợp với cơ quan chức năng liên quan trong lĩnh vực đường thủy, trong đó là cơ quan Cảng vụ đường thủy nội địa, Chi cục Thủy sản của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Chúng tôi đã phối hợp để triển khai theo các cái chức năng của các đơn vị đó như là việc quản lý ở các cảng bến rồi các phương tiện tàu cá. Hai là anh em chúng tôi tập trung ngoài việc trực chiến đấu xử lý tình huống bất ngờ, phát sinh. Hai nữa là tổ chức các tổ công tác ra ngoài biển để tập trung tuyên truyền, vận động bà con về nơi tránh trú bão an toàn."

Quảng Ninh luôn là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề từ các cơn bão. Lường trước điều này, các lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh đã lên kế hoạch, phòng chống bão lũ. Trong đó, lực lượng công an đã triển khai các phương án để giúp các ngư dân an toàn trong mùa mưa bão.

Đến thời điểm này, mặc dù đã tan, song bão số một đã để lại những thiệt hại nhất định ở tỉnh Quảng Ninh. Công tác khắc phục hậu quả sau mưa bão được lực lượng công an tỉnh triển khai chặt chẽ, tích cực, nhanh chóng giúp người dân có thể ổn định lại cuộc sống hàng ngày.

Thượng tá Bùi Văn Huấn, Phó trưởng phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết: "Mặc dù cơn bão số 1 đã không đi vào tâm điểm của Quảng Ninh nhưng cũng để lại một số thiệt hại như là mưa lũ gây úng lụt một số nơi, rồi thì đổ một số cây xanh trên trục đường chính cũng như một số nhà dân. Đặc biệt ở một số huyện miền Đông như Tiên Yên, Ba Chẽ, Bình Liêu và Quảng Hà, chúng tôi đã phối hợp với chính quyền địa phương. Và theo chỉ đạo của đồng chí Giám đốc, chúng tôi đã triển khai quân số đến để giúp nhân dân. Đến giờ phút này đã khắc phục được hậu quả ban đầu do bão lũ gây ra."

Nhờ công tác chuẩn bị từ sớm và chu đáo, lường trước và luyện tập các tình huống có thể xảy ra, lực lượng công an tỉnh Quảng Ninh đã và đang làm tốt công tác khắc phục hậu quả sau bão; đồng thời tăng cường tuyên truyền tới người dân để chuẩn bị đối phó với các cơn bão tiếp theo.

BT

Bão số 1

Bão số 1 gây thiệt hại nặng nề: Do dự báo sai?

PHẠM ANH

07:49 29/07/2016

Cơn bão số 1 tuy không phải quá mạnh, nhưng dị thường, quần thảo trên đất liền trong thời gian dài. Bão làm 2 người chết, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế…

 

Cây xà cừ bật gốc chắn ngang đường Trần Thánh Tông, Hà Nội (ảnh lớn); Xe bẹp do cây đổ trước cửa sổ 48 Hai Bà Trưng, Hà Nội sáng 28/7. Ảnh: Bảo Khanh - Như Ý.

Dự báo bão không chính xác?

Tại cuộc họp về cơn bão số 1 của Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai chiều 28/7, ông Trần Quang Hoài, Phó Tổng cục trưởng Thuỷ lợi cho biết: “Đây là cơn bão khiến chúng tôi rất lo lắng, vì hình hành nhanh, hướng liên tục thay đổi, nhất là khi chuẩn bị vào đất liền, thời gian gây thiệt hại dài”.

Theo ông Hoài, khi dự báo bão số 1 vào Nam Định- Quảng Ninh, tại cuộc họp 12 tỉnh có khả năng bị ảnh hưởng (chiều 26/7) không có tên Ninh Bình. Tuy nhiên, chính Ninh Bình lại thiệt hại nặng. Nhiều ý kiến cho rằng, việc dự báo bão chưa chính xác, nhất là cường độ, thời gian bão quần thảo trên đất liền, nên nhiều địa phương, ngành bị thiệt hại nặng. Vấn đề này, ông Hoàng Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Trung ương khẳng định: “Chúng tôi dự báo sát thực tế và liên tục cập nhật về tình hình, khi bão đổ bộ hạ thấp về phía Nam đã được cảnh báo sớm”.

Theo ông Cường, lúc đầu cơ quan khí tượng nhận định, khoảng 70%  bão vào Quảng Ninh-Hải Phòng, còn 30% đi vào các tỉnh Đồng bằng Bắc bộ. “Nhưng đến khoảng 22 giờ 52 phút ngày 26/7, tức là sau khi họp Ban chỉ đạo Phòng chống thiên tai khoảng 5-6 tiếng, chúng tôi đã nhận định ngược lại, 70% là bão đi lệch về phía Nam, vùng Hải Phòng-Nam Định; sau đó thu hẹp vào khu vực Thái Bình-Ninh Bình. Còn khu vực ảnh hưởng bão, đã được cảnh báo từ đầu là từ Hải Phòng đến Thanh Hoá”- ông Cường nói.

Ông Cường cũng cho biết, thực tế, tâm bão vào bờ ở khu vực Nam Định lúc 21-22 giờ ngày 27/7, nhưng có gió mạnh từ chiều. Thông thường, khi  bão vào bờ sẽ nhảy cóc đi rất nhanh, nhưng cơn bão này vẫn giữ nguyên cường độ, mạnh cấp 8-9, giật 10-12, thậm chí có lúc cấp 13, đồng thời di chuyển chậm và đi sâu vào đất liền, gây thiệt hại ở nhiều địa phương”. Tại Hà Nội, cơ quan khí tượng cảnh báo có gió cấp 6, giật 7-8, riêng khu vực Hà Đông có nơi cấp 9. Về lượng mưa, ông Cường cho biết đã cảnh báo mưa diện rộng ngay từ đầu.

Hàng loạt xe máy đổ rạp khi đi dưới chân tòa nhà Keangnam Hà Nội sáng ngày 28/7. Ảnh: T.N.

Xử lý không khéo, miền Bắc mất mùa to

Theo thông tin ban đầu, bão số 1 đã làm 2 người chết (1 người ở xã Đại Thắng, Phú Xuyên, Hà Nội và 1 người ở Quảng Tiến, Sầm Sơn, Thanh Hoá); 8 người bị thương (5 người ở Hà Nội và 3 ở Thái Nguyên). Bão cũng đánh chìm 12 tàu cá, trong đó Nam Định 7 tàu, Hải Phòng 3 tàu, Thanh Hóa 2 tàu.

Cục Trồng trọt tổng hợp từ các địa phương cho thấy, tổng diện tích lúa bị ngập do mưa bão là trên 205.000 ha, gần 26.600 ha rau màu và một số diện tích cây ăn quả bị đổ ngã. Tại Thái Bình, diện tích lúa bị ngập khoảng 50.000 ha, hơn 8.000 ha rau màu bị ảnh hưởng, hơn 2.800 chuối bị đổ ngã. Nguy cơ bị cấy lại hơn 30.000 ha. Ở Nam Định, bão làm 77.800 ha lúa bị ngập, trong đó gần 70.000 ha bị ngập hoàn toàn; khoảng 8.500 ha bị ảnh hưởng.

Tại Ninh Bình, gần như toàn diện tích lúa của tỉnh này (khoảng 37.000 ha) đều bị ngập; diện rau màu hư hại là 3.000 ha. Hiện địa phương đã bị mất điện nên tiêu nước bằng tự chảy và bơm dầu. Ở Hưng Yên, diện tích lúa bị ngập 5.000 ha, rau màu bị ảnh hưởng 600 ha. Tuy nhiên, cây ăn quả, hoa màu cũng bị thiệt hại lớn. Ngoài ra, bão cũng gây thiệt hại lúa, hoa màu tại Hải Phòng (11.300 ha lúa bị ngập); Hà Nội (2.300 ha lúa, rau màu 3.230 ha); Hà Nam (13.000 ha lúa, 3.000 ha rau màu…). Bão xô đổ, gẫy gần 5.600 cây xanh, trong đó Hà Nội gần 5.500 cây, còn lại ở Hải Phòng.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Ngọc Oai, Phó Tổng cục trưởng Thuỷ sản, hiện có khoảng 4.130 ha nuôi ngao. Trong đó, Thái Bình 3.000 ha và Nam Định 1.300 ha bị ngập khi gần đến thời điểm thu hoạch. Tại Nam Định, bão đã quật ngã tới 1.900 cột điện trung thế, 13.000 cột điện hạ thế.

Theo ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng NN&PTNT, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai, bão số 1 cho thấy thời tiết ngày càng dị thường.  “Đây là cơn bão hình thành trên biển Đông, khoảng cách gần, vào bờ lại luẩn quẩn, cấp giật mạnh, kèm theo mưa kéo dài, gây thiệt hại lớn”- Bộ trưởng nói. Ông Cường yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ NN&PTNT phối hợp với địa phương, tập trung biện pháp bơm tiêu nước, hướng dẫn xử lý, khắc phục với diện tích lúa, cây ăn quả… “Nếu xử lý không khéo, miền Bắc sẽ mất mùa to”- ông Cường cảnh báo. 

Quảng Ninh “bình yên” sau bão số 1 Theo tin từ Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh Quảng Ninh, tính đến 17 giờ ngày 28/7, toàn tỉnh chưa có thiệt hại do bão số 1 gây ra. Tất cả các hoạt động kinh doanh, du lịch đã trở lại bình thường. Trước đó, Quảng Ninh được dự báo bị ảnh hưởng trực tiếp của bão số 1, chính quyền cùng nhân dân toàn tỉnh đã dốc sức để giảm thiểu tối đa thiệt hại do bão gây ra.                           Hoàng Dương

Bão số 1

Bão số 1 gây thiệt hại nghiêm trọng ở nhiều địa phương

XÃ HỘI | 06:53 Thứ Sáu ngày 29/07/2016

• +
• -
•  
• Chia sẻ

(HNM) - Dù được dự báo có cường độ không quá lớn (cấp 9) nhưng cơn bão số 1 với lượng mưa lớn kèm theo gió giật mạnh cấp 11-13 đã gây ra thiệt hại nặng nề cho nhiều tỉnh, thành phố. Hệ thống điện của nhiều tỉnh bị hư hỏng, gây mất điện trên diện rộng, úng ngập xảy ra ở nhiều nơi. 

Các bộ, ngành, địa phương, trong đó có Hà Nội đã tăng cường tối đa lực lượng, khẩn trương khắc phục sự cố, bảo đảm đời sống, sản xuất. Chiều tối 28-7, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục có Công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo dõi diễn biến thời tiết và khẩn trương khắc phục hậu quả, ổn định đời sống nhân dân.

 

Cây đổ đè bẹp ô tô trên đường Hai Bà Trưng. Ảnh: Khánh Huy

 

Cam Canh bật gốc, gãy cành tại xã Kim An, huyện Thanh Oai (Hà Nội). Ảnh: Bạch Thanh

Mất điện, ngập úng trên diện rộng

Nhận định về hậu quả do cơn bão số 1 gây ra, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, Trưởng ban Chỉ đạo trung ương Phòng, chống thiên tai Nguyễn Xuân Cường cho biết, dù đã nỗ lực tối đa, nhưng thiệt hại do mưa bão gây ra vẫn rất nghiêm trọng. Theo Ban Chỉ đạo trung ương Phòng, chống thiên tai, tính đến cuối ngày 28-7, bão số 1 và hoàn lưu của bão số 1 đã làm 1 người ở Hưng Yên thiệt mạng, 1 người ở Thanh Hóa mất tích; 12 tàu bị chìm (7 tàu ở Nam Định, Hải Phòng 3 tàu và Thanh Hóa 2 tàu). Mưa lớn đã làm 196.200ha diện tích lúa bị ngập úng: Hà Nam (18.000ha), Thái Bình (50.000ha), Nam Định (78.000ha)… 20.794ha rau màu bị hư hại, trong đó Thái Bình và Nam Định bị thiệt hại nhiều nhất, mỗi tỉnh khoảng 8.000ha. Đáng nói, mưa gió đã làm hệ thống điện bị hư hại nghiêm trọng, gây mất điện trên diện rộng.

Sáng 28-7, toàn bộ khu vực tỉnh Thái Bình, Hà Nam bị mất điện. Tỉnh Nam Định có 85 đường dây trung thế, 3.069 trạm biến áp, 3.139 máy biến áp bị ảnh hưởng bão số 1, gây mất điện cho 675.000 khách hàng; 2.500 cột bị gãy, đổ; 5.700 cột bị nghiêng; 102km đường dây bị đứt; 1.400 xà và 6.000 bộ sứ bị hỏng… Tại Thái Bình, bão làm hàng trăm cột điện đổ, nghiêng, ngừng cấp điện 25 trạm bơm chống úng đầu mối. Công ty Điện lực Thái Bình đã khôi phục được 25 đường dây trung thế và khôi phục cấp điện cho 5 trạm bơm. Tại Thanh Hóa, khu vực Bỉm Sơn, Hà Trung, Hậu Lộc bị mất điện; 4 đường dây 110kV bị ảnh hưởng, 225 TBA mất điện, tạm ngừng cấp điện hơn 22.100 khách hàng. Khu vực Bắc Ninh có 5 huyện, thị trấn bị mất điện một phần. Nhiều hệ thống đường dây trên địa phận Hòa Bình, Hải Phòng… cũng gặp sự cố. Đến tối 28-7, toàn tỉnh Nam Định vẫn gần như bị mất điện... Nhiều chuyến bay đi, đến Hà Nội đã bị hoãn, hủy do ảnh hưởng của mưa bão.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, Trưởng ban Chỉ đạo trung ương Phòng, chống thiên tai Nguyễn Xuân Cường đề nghị Bộ Công Thương khẩn trương khôi phục hệ thống lưới điện để có thể triển khai công tác bơm tiêu, chống úng cho các địa phương. Dù bão đã tan, nhưng hoàn lưu còn có thể gây mưa lớn ở nhiều địa phương, do vậy cần chủ động phương án đề phòng lũ quét, sạt lở đất.

Trong khi hoàn lưu của bão số 1 còn chưa dứt thì ngoài khơi Philippines đang hình thành vùng thấp. Ông Hoàng Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trung ương cho biết, dự báo nhiều khả năng vùng thấp này sẽ mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới trong ngày 29-7 và mạnh lên thành bão trong ngày 30-7 và có khả năng vượt qua đảo Luzon (Philippines) để đi vào Biển Đông. Theo ông Cường, năm nay bão xuất hiện muộn nhưng nhiều khả năng sẽ xảy ra dồn dập vào dịp cuối năm.

Mưa bão xảy ra trên địa bàn thành phố đã khiến 4 người bị thương. Theo thống kê tính đến 18h ngày 28-7, toàn thành phố có 5.644 cây xanh, 254 cột điện, hàng trăm biển quảng cáo bị gãy, đổ; 847 nhà bị tốc mái (310 nhà tạm, mái vảy); 25 nhà bị hư hỏng. Trong nội đô, 514 cây xanh do Công ty TNHH MTV Công viên cây xanh quản lý bị đổ, gãy cành. Đặc biệt, trên phố Núi Trúc, một cây xà cừ đường kính 100cm đổ ngang đường, đè vào một xe ô tô 7 chỗ. Tại phố Ngọc Hà, một cây đường kính 50cm đổ, đè lên một xe bán tải. Tại phố Hai Bà Trưng, ngã tư Trần Thánh Tông - Trần Hưng Đạo, phố Láng Hạ cây xanh cũng đổ đè lên ô tô. Trên địa bàn thành phố xảy ra 58 điểm ngập úng, 10 điểm ngập úng nặng, đến 17h đã hết úng ngập. Mưa bão còn gây ngập 2.615ha lúa, 108ha ngập trắng; 413,05ha hoa màu bị úng ngập…

Xử lý kịp thời các sự cố, bảo đảm an toàn giao thông tại Hà Nội

Thực hiện nghiêm Công điện số 02 CĐ/BCH của Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai TP Hà Nội, các cơ quan, ban, ngành, địa phương của thành phố đã triển khai lực lượng sẵn sàng xử lý tình huống phát sinh. Nhờ đó, đã hạn chế tối đa ảnh hưởng của mưa bão. Sáng 28-7, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng đã kiểm tra việc khắc phục hậu quả cơn bão số 1 trên địa bàn quận Ba Đình, Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng. Tại các điểm kiểm tra, Phó Chủ tịch Nguyễn Thế Hùng chỉ đạo các đơn vị huy động tối đa lực lượng, phương tiện khẩn trương di dời cây gãy, đổ để giải tỏa giao thông; phân luồng, hướng dẫn giao thông, hạn chế ùn tắc. Đồng thời, theo dõi sát diễn biến thời tiết, chủ động phương án đối phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Theo Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Công viên cây xanh Hà Nội Vũ Kiên Trung, Công ty đã huy động toàn bộ công nhân cùng thiết bị, máy móc chuyên dụng ứng trực từ ngày 27-7. Ngay trong đêm 27 rạng sáng 28-7, Công ty đã giải tỏa hàng trăm cây xanh gãy, đổ cản trở giao thông trên các tuyến phố, trục đường chính. Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội cũng đã huy động lực lượng ứng trực từ 2h sáng 28-7. Sau bão, hơn 800 công nhân cùng 86 xe cơ giới đã có mặt tại hiện trường, thu dọn hơn 126 tấn rác, cành cây gãy.

Theo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, từ sáng 28-7, nhiều trạm bơm điều tiết như đập Thanh Liệt, Trạm bơm Đồng Bông I, Trần Phú, hầm chui Kim Liên, Giảng Võ, hồ Ba Mẫu… bị mất điện lưới, phải vận hành máy phát điện để phục vụ tiêu thoát nước. Thực hiện yêu cầu của UBND TP Hà Nội, Công ty đã triển khai lực lượng, thiết bị, xe, máy giải quyết thoát nước trên địa bàn quận Hà Đông. Đập Thanh Liệt cũng được mở để đưa nước về Trạm bơm Yên Sở, hỗ trợ thoát nước cho lưu vực bờ hữu sông Nhuệ và quận Hà Đông. Do mưa lớn, liên tục cùng với việc một số công trình hạ tầng kỹ thuật đang thi công nên đến thời điểm 6h ngày 28-7, úng ngập đã xảy ra tại đường Phạm Văn Đồng, Mạc Thị Bưởi, Minh Khai, Trường Chinh, Vũ Trọng Phụng, Hoàng Mai, Cự Lộc… với độ sâu 0,2-0,3m.

Tổng công ty Điện lực Hà Nội cho biết, bão số 1 đã ảnh hưởng trực tiếp 29 trạm biến áp phân phối; 70 vị trí bị cây gãy, đổ vào đường dây, làm nghiêng, đổ 89 cột điện trung, hạ thế, gây mất điện nhiều khu. Tổng công ty Điện lực Hà Nội đã tập trung nhân lực, vật lực khẩn trương khắc phục sự cố, bảo đảm cấp điện trở lại trong thời gian sớm nhất.

Phòng CSGT đường bộ - đường sắt đã huy động 100% lực lượng và phương tiện làm nhiệm vụ phân luồng, chỉ huy điều khiển giao thông và giúp nhân dân khi đi qua các khu vực ngập úng, cây đổ, bảo đảm giao thông thông suốt. Bên cạnh lực lượng CSGT, CATP đã chỉ đạo CA các quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn, đơn vị nghiệp vụ liên quan, huy động lực lượng bảo vệ dân phố, dân phòng, dân quân tự vệ tham gia ứng phó thiên tai, bảo đảm TTATGT, bảo vệ tài sản của Nhà nước và nhân dân. Trong đêm 27, sáng 28-7, lực lượng cứu hộ, cứu nạn các phòng khu vực thuộc Cảnh sát PC&CC đã ứng trực đủ quân số, triển khai các biện pháp khắc phục sự cố do mưa bão gây ra…

Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã huy động 180 cán bộ, chiến sĩ lực lượng thường trực và dân quân tự vệ cùng 657 phương tiện, trang bị các loại tham gia khắc phục hậu quả do bão số 1 gây ra… Thành đoàn Hà Nội đã chỉ đạo 30 quận, huyện, thị đoàn, cùng Đoàn thanh niên các trường học, cơ quan trực thuộc huy động lực lượng đoàn viên thanh niên tham gia ứng trực cùng các lực lượng chức năng giải quyết, khắc phục sự cố do mưa bão...

 

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa bão Ngày 28-7, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 1315/CĐ-TTg gửi UBND các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa, các bộ, ngành liên quan về việc tập trung khắc phục hậu quả bão số 1. Theo đó, Thủ tướng yêu cầu triển khai ngay các biện pháp tiêu thoát nước chống ngập, úng bảo vệ diện tích lúa mới cấy và rau màu; chỉ đạo khôi phục sản xuất đối với những diện tích bị thiệt hại; triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn đê điều, hồ, đập; khẩn trương khắc phục sự cố lưới điện tại các khu vực bị ảnh hưởng, nhất là tại các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Hà Nam và TP Hải Phòng, bảo đảm nguồn điện vận hành trạm bơm tiêu nước chống ngập úng, đồng thời phục vụ sản xuất, sinh hoạt của nhân dân; chỉ đạo các đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông khắc phục nhanh các sự cố; bảo đảm giao thông thông suốt trên các tuyến giao thông chính, bảo đảm trật tự an toàn giao thông. Thủ tướng cũng yêu cầu các tỉnh ven biển và Đồng bằng Bắc Bộ đánh giá thiệt hại do bão số 1 gây ra, kịp thời hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả. Các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, đặc biệt là các tỉnh khu vực Tây Bắc, Việt Bắc tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa lũ, triển khai thực hiện nghiêm túc Công điện số 1314/CĐ-TTg ngày 27-7-2016 của Thủ tướng Chính phủ và các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo trung ương về Phòng, chống thiên tai - Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn…

 

Nhóm phóng viê

Nhập đậu phộng Trung Quốc

Chi hàng chục triệu USD nhập đậu phộng Trung Quốc 

27/07/2016 09:26 GMT+7

• 
• 
• 
• 

TTO - Sau bắp, đậu nành... những năm gần đây VN lại đua nhau nhập đậu phộng, trong đó nguồn đậu phộng nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc.

Với gia bán cao gấp nhiều lần đậu phộng nhập khẩu, đậu phộng VN rất khó cạnh tranh. Trong ảnh: đậu phộng Việt Nam được bán tại TP.HCM - Ảnh: NGỌC DƯƠNG

Dù là quốc gia nông nghiệp với hơn 80% dân số sống ở nông thôn, nhưng mỗi năm VN phải chi nhiều tỉ USD nhập khẩu các loại nông sản, trong đó riêng kim ngạch nhập khẩu thức ăn chăn nuôi đã cao hơn kim ngạch xuất khẩu gạo.

Đậu phộng Trung Quốc giá rẻ tràn vào VN

Thông tin Bộ NN&PTNT quyết định tạm ngưng nhập khẩu đậu phộng từ Senegal vì nhiễm mọt nguy hại khiến nhiều người ngạc nhiên, vì trước đây chỉ mới nghe VN nhập đậu nành, bắp, lúa mì thì nay cả đậu phộng cũng phải nhập.

Nhưng số liệu thống kê cho thấy VN đã nhập khẩu đậu phộng từ nhiều năm trở lại đây, chủ yếu từ Ấn Độ, Senegal và Trung Quốc.

Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, chỉ trong sáu tháng đầu năm nay VN đã nhập gần 12.000 tấn đậu phộng. Trước đó trong năm 2015, VN nhập gần 35.000 tấn đậu phộng, tăng 146% so với năm 2014 (chi gần 21,5 triệu USD nhập hơn 23.623 tấn đậu phộng).

Điều bất ngờ là trong ba năm trở lại đây Trung Quốc là quốc gia xuất khẩu đậu phộng hàng đầu cho VN, trong khi hằng năm cứ đến vụ thu hoạch trong nước, thương nhân lại gom hàng xuất khẩu sang Trung Quốc.

Đặc biệt, giá đậu phộng mà Trung Quốc xuất khẩu cho VN rất rẻ, chỉ ở mức 5.500 - 6.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với mức giá mua từ các quốc gia khác là 15.000 - 22.000 đồng/kg.

Mức giá mà đậu phộng Trung Quốc bán sang VN được ghi nhận qua số liệu hải quan cũng thấp hơn rất nhiều so với giá đậu phộng mà VN xuất khẩu sang Trung Quốc.

Theo các thương lái gom đậu phộng tại Nghệ An, Bình Định và một số tỉnh Tây nguyên, trong ba năm trở lại đây giá nhân đậu phộng xuất sang Trung Quốc luôn trên 30.000 đồng/kg.

“Tôi không hiểu sao họ sang VN gom đậu phộng với giá cao rồi lại xuất khẩu ngược vào VN với giá siêu rẻ đến như vậy, rẻ hơn cả giá đậu phộng tươi chưa bóc vỏ trong nước” - một thương lái bày tỏ ngạc nhiên về thông tin giá đậu phộng Trung Quốc bán cho VN chưa tới 6.000 đồng/kg.

Theo Bộ Công thương, đâu phộng nhập khẩu chủ yếu được dùng trong ngành thức ăn nhẹ tại VN như chế biến bánh kẹo, snack.

Do tốc độ phát triển của ngành này ngày một lớn trong khi nguồn cung trong nước có xu hướng giảm, Bộ Công thương dự báo nhập khẩu đậu phộng sẽ tăng trong thời gian tới.

Theo một báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, diện tích trồng đậu phộng của VN những năm qua dao động quanh mức 220.000ha với sản lượng 550.000 tấn, chỉ đáp ứng được 75% nhu cầu chế biến, còn lại phải nhập khẩu. Như vậy nhiều khả năng trong các năm tới nhập khẩu đậu phộng của VN sẽ lên mức trên 200.000 tấn.

Xuất gạo không đủ nhập thức ăn chăn nuôi

Không chỉ nhập đậu phộng, VN cũng nhập nhiều loại nông sản khác nhau. Theo Bộ NN&PTNT, trong bảy tháng đầu năm nay VN đã nhập khẩu 1,87 triệu tấn lúa mì với giá trị 398 triệu USD, tăng 37,4% về khối lượng so với cùng kỳ 2015.

Cũng trong thời gian trên, các doanh nghiệp trong nước đã nhập khẩu 582.000 tấn hạt điều, chủ yếu từ châu Phi, về chế biến xuất khẩu.

Theo Hiệp hội Điều VN, năng lực chế biến hạt điều trong các nhà máy của VN hiện đã lên tới 1,3 triệu tấn/năm, trong khi lượng hạt điều nguyên liệu trong nước chỉ đáp ứng 30-40%, do đó các doanh nghiệp phải nhập khẩu để có hàng chế biến và tái xuất.

Tương tự, các nhà máy sản xuất và chế biến thủy sản cũng đua nhau nhập khẩu nguyên liệu từ các quốc gia khác về chế biến và xuất khẩu.

Trong bảy tháng đầu năm 2016, các doanh nghiệp thủy sản nhập khẩu gần 600 triệu USD nguyên liệu. Không chỉ nhập khẩu nông sản về chế biến thực phẩm và xuất khẩu, mỗi năm VN cũng bỏ ra hàng tỉ USD nhập khẩu nguyên liệu về phục vụ ngành chăn nuôi trong nước.

Theo Bộ NN&PTNT, trong bảy tháng đầu năm nay VN đã nhập khẩu tới 1,85 tỉ USD thức ăn gia súc và nguyên liệu.

So với giá trị xuất khẩu gạo của VN cùng thời gian nói trên, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi còn cao hơn, trên 500 triệu USD. Trong bảy tháng đầu năm 2016, VN nhập khẩu trên 800.000 tấn đậu nành và 3,8 triệu tấn bắp về chế biến thức ăn chăn nuôi.

Ông Lê Bá Lịch, chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi VN, cho biết tình trạng phụ thuộc vào nước ngoài trong ngành chăn nuôi đã được cảnh báo từ lâu, nhưng đến nay vẫn chưa có biện pháp nào thật sự hiệu quả để ngăn chặn, thậm chí ngày càng trầm trọng hơn.

Nhập nông sản lợi hơn 
tự sản xuất?

Theo các chuyên gia, chính sách ưu tiên cho cây lúa trong khi bỏ rơi các loại cây trồng khác trong nhiều năm qua đã dẫn đến hệ quả là VN có một nền sản xuất lúa thâm canh mỗi năm ba vụ, sử dụng nhiều phân bón và hóa chất, bán với giá rẻ trên thị trường thế giới.

Ngược lại, diện tích đậu nành, đậu phộng và cả bắp ngày càng teo tóp, không đủ cung cấp cho tiêu dùng trong nước nên buộc phải nhập khẩu rất nhiều từ nước ngoài.

“Đậu nành của VN trồng mỗi năm không đủ để làm đậu hũ thì phải nhập khẩu về chế biến dầu ăn, sữa đậu nành và làm thức ăn chăn nuôi. Bắp và đậu phộng cũng vậy, không có đầu tư bài bản nên sản lượng thấp, giá bán cao, vì thế các doanh nghiệp phải nhập khẩu” - ông Lịch cho hay.

Ông Phạm Đức Bình, giám đốc Công ty CP Thanh Bình (Đồng Nai), cho biết các loại nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước như bắp, đậu nành thường xuyên trong tình trạng thiếu và bấp bênh. Trong khi đó, hàng nhập khẩu có thể mua trước sáu tháng đưa về VN giá vẫn rẻ hơn nhiều so với giá mua trong nước thì doanh nghiệp phải chọn cách nhập khẩu.

Chẳng hạn, theo ông Bình, giá bắp trồng trong nước vào ngày 26-7 là khoảng 7.000 đồng/kg, trong khi giá bán bắp nhập khẩu về chỉ có 5.800 - 6.000 đồng/kg và hàng luôn sẵn có.

Một công ty chuyên nhập khẩu thức ăn chăn nuôi tại TP.HCM còn cho biết giá kỳ hạn hàng giao trong tháng 8 và tháng 9 còn rẻ hơn nhiều.

Cụ thể, giá bắp nhập về đến cảng TP.HCM giao hàng trong tháng 8 và tháng 9 chỉ có 208 USD/tấn, tức chưa đến 5.000 đồng/kg.

Giá đậu nành nhập khẩu từ Mỹ về đến cảng TP.HCM trong thời gian trên chỉ 450 - 455 USD/tấn, tính ra chỉ trên 10.000 đồng/kg, trong khi giá đậu nành trong nước có thể cao gấp đôi.

Ông Phạm Đức Bình cho rằng các quốc gia như Mỹ, Brazil hay Argentina với diện tích đất đai rộng lớn, ngành nghiên cứu giống cây trồng phát triển và trình độ thâm canh trong canh tác bắp và đậu nành rất cao nên họ có giá thành rẻ.

“Cần có chính sách hiệu quả phát triển vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước để làm đối trọng với hàng nhập khẩu, tránh bị ép giá, nhưng cũng không nên quá cực đoan với hàng nhập khẩu” - ông Bình cho biết.

Khó chuyển đổi lúa sang bắp? Ông Lê Văn Bảnh - cục trưởng Cục Chế biến, thương mại, nông lâm thủy sản và nghề muối - thừa nhận VN quá tập trung vào phát triển cây lúa, nhưng cho rằng VN có lợi thế về trồng lúa hơn so với các quốc gia khác. Trong khi đó cây bắp, đậu nành hay đậu phộng lại không có lợi thế bằng vì diện tích đất canh tác của VN có giới hạn, cây cho năng suất thấp nên giá thành cao, khó cạnh tranh với hàng nhập khẩu. Thời gian gần đây, theo ông Bảnh, Bộ NN&PTNT đã có nhiều chương trình chuyển đổi một phần diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng loại cây khác có thế mạnh hơn hoặc VN đang phải nhập khẩu, nhiều nhất là cây bắp. Tuy nhiên, chương trình chuyển đổi này chưa thu được kết quả mong muốn vì trồng cây khác khó hơn trồng lúa nhiều. “Nghề trồng lúa nay đã chuyên nghiệp đến nỗi nông dân cả vụ có thể không cần phải xuống đồng vì mọi dịch vụ từ làm đất, chăm sóc đến thu hoạch đã được thuê ngoài hết. Trong khi đó chuyển sang trồng bắp thì phải làm hầu hết các khâu, chưa kể làm ra chưa biết bán đi đâu” - ông Bảnh cho hay.

TRẦN MẠNH - LÊ THANH