ĐI TÌM MỘ CỤ NGUYỄN HIẾN LÊ

ĐI TÌM MỘ CỤ NGUYỄN HIẾN LÊ

MỘ CỤ NGUYỄN HIẾN LÊ

NẰM LẶNG LẼ TẠI LẤP VÒ

–  Mộ Nguyễn Hiến Lê hả ? Chị không biết. Chị chưa nghe cái tên này bao giờ.

Chị Dương vừa nói vừa lắc cái đầu nhỏ nhắn làm đuôi tóc vẫy vùng sau lưng. Giọng nói nhẹ nhàng của cô gái miền Tây không chút giấu giếm và đùa giỡn. Nhìn sâu vào mắt chị, tôi biết chị nói thật.

Có lẽ nào, tôi tự nhủ trong lòng. Ông Nguyễn Hiến Lê mà chị ấy không biết sao. Tôi cứ nghĩ một vị học giả lẫy lừng như ông chí ít ai từng cắp sách đến trường đều biết. Huống hồ, chị là một nhân viên kế toán kiêm luôn chân giữ thư viện huyện mà lại lạ lẫm với cái tên quen thuộc ấy sao. Kỳ lạ! Ngửa mặt nhìn tấm bảng hình chữ nhật treo vững vàng trên bậu cửa, tôi nhẩm lại dòng chữ “Phòng Văn hóa Thông tin huyện Lai Vung – tỉnh Đồng Tháp”. Không lẽ nào.

Khi đọc xong cuốn “Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười”, tôi nổi hứng muốn đi tìm mộ tác giả để thắp một nén nhang biết ơn. Nhớ có lần đọc trong một cuốn sách nói rằng mộ ông nằm ở Lai Vung, tôi phóng xe Honda đến đó. Tôi nghĩ, với một người có nhiều đóng góp cho nền văn hóa như ông, chắc sẽ có một khu mộ đàng hoàng mà chỉ cần hỏi nhỏ người dân ở đó là biết. Cho nên, ngay cả khi chị Dương nói một câu rất chân thật nhưng phũ phàng, tôi cũng không suy suyển lòng tin.

Tôi tự an ủi, chắc chị nghe không rõ tiếng tôi, cũng có thể là chị chưa kịp nhớ ra. Tôi cẩn thận ghi tên ông ngay ngắn vào một tờ giấy rồi đưa chị đọc. Chị đọc đi đọc lại một cách chậm rãi như thể đầu óc đang làm việc hết công suất để sàng lọc từng milimet trí nhớ hòng tìm ra cái tên Nguyễn Hiến Lê. Cuối cùng, chị trả lại tôi mảnh giấy với nụ cười e lệ :

–  Chị không biết thật rồi. Chắc anh Tú, trưởng phòng Văn hóa Thông tin biết. Để chị dẫn em vô gặp anh ấy nhé.

Tôi lẽo đẽo theo chị trong lòng khấp khởi mừng. Nếu quả thật người tôi đang đi tìm có ở Lai Vung và nổi tiếng như thế thì trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện biết là cái chắc. Anh Tú có phòng làm việc riêng, trên bàn chiếc máy tính nối mạng. Sau khi nghe nguyện vọng của tôi, anh nhún vai nói giọng rề rà nhưng chắc nịch.

–  Anh chưa nghe tên ông ấy bao giờ. Chắc em lầm với ông Huỳnh Thủy Lê ở Sa Đéc rồi.

Tôi nhủ thầm, người miền Tây thích đùa và biết cách đùa khéo quá. Chắc anh ấy thử mình thôi chứ với chức vụ anh ấy mà không biết ông Nguyễn Hiến Lê thì còn ra thể thống gì nữa. Tôi cố nở một nụ cười hỏi lại anh bằng giọng nhẹ tênh:

–  Anh không biết ông ấy thật à ?

–  Thật mà. Ông ấy là ai vậy em ? Anh hỏi lại tôi hết sức bình tĩnh như đang chờ được cung cấp thông tin về một con người xa lạ. Nhìn chiếc máy tính, tôi đề nghị:

–  Anh cho em mượn máy tính chút nhé ? Anh đồng ý.

Tôi gõ tên ông vào Google, cả một núi thông tin về ông xổ ra nhưng không có một chi tiết nào đả động đến chuyện mộ ông hiện ở đâu. Anh trưởng phòng đứng cạnh tôi nheo mắt chăm chú đọc. Cuối cùng anh à lên một tiếng:

–  Ông này cũng nổi tiếng dữ hen.

Thấy anh có vẻ say sưa, tôi bỏ ra ngoài hiên ngồi mong nguôi ngoai cơn thất vọng đang dâng lên trong lòng. Có vẻ như ông trời cũng biết tôi buồn, nên đang nắng ngon lành, tự dưng đổ mưa xối xả. Cơn mưa giữa trưa đuổi bắt nhau trên những tấm tôn lúp xúp, xám màu. Mưa níu chân tôi lại nơi góc hiên thư viện. Ngồi xuống chiếc ghế đá lạnh lẽo, tôi tự hỏi mình còn cách nào không, còn mối quan hệ nào tôi chưa chạm tới để tìm ra mộ ông không. Tôi có cảm tưởng mình đang phiêu lưu trong khu rừng rậm rạp để tìm kiếm một linh hồn bí ẩn trên sách vở. Giây phút linh hồn mỏng manh kia vút lên trời cao khiến tôi thấy lòng hồi hộp một cách lạ kỳ. Tôi chỉ mới hỏi han hai người, quá ít để đi tới một kết luận. Hẳn phải còn một khe hở nào đó mà tôi chưa tìm ra.

Chợt nhớ bà cô dạy văn hồi cấp 3. Quê của cô ở Lai Vung thế nào cô cũng có chút thông tin về mộ ông Nguyễn Hiến Lê nếu nó thật sự ngự trị tại đây. Cô là người học cao hiểu rộng chắc sẽ giải đáp được thắc mắc cho tôi. Không chần chừ đến một giây, tôi hăng hái bấm số điện thoại của cô. Tiếng bên kia đầu dây đánh thức những dây thần kinh trong người tôi đến mức phấn khích như người chết đuối vớ được chiếc phao. Nhưng đôi khi, phao không đưa ta đến bờ được. Cô biết ông nhưng không biết mộ ông nằm ở đâu. Cô hứa sẽ gọi điện hỏi thăm bà con ở Lai Vung xem thử có ai biết không, và dặn tôi chờ.

Còn ai có thể trả lời câu hỏi của tôi đây ? Nhà giáo không biết liệu nhà văn có hơn không ? Nghĩ thế tôi không ngần ngại bấm số của một anh nhà văn. Tôi tin rằng giới văn nghệ sĩ rất rành mấy chuyện bên lề này. Anh bạn tôi là người hay giang hồ vặt, lại thêm dân miền Tây, chắc sẽ có những thông tin hay ho.

 

Nhưng câu hỏi của tôi thuộc loại khó nuốt, anh biết rất rõ ông Nguyễn Hiến Lê nhưng cái vụ mồ mả thì anh bí. Anh nói sẽ gọi những bạn văn của anh để hỏi xem có ai biết không. Lại một lời hứa.

Đã hỏi hai “nhà” rồi, tôi hăng hái hỏi nốt nhà báo cho đủ bộ tam. Nhà báo đi còn ác liệt hơn nhà văn và giao thiệp rộng, sao lại không hỏi thử nhỉ ? Đã mất công đi xuống tận đây thì lẽ nào lại đi về tay không ? Tôi tìm số anh nhà báo quê miền Tây. Sau hồi chuông thứ nhất, anh bắt máy liền. Vừa nghe câu hỏi của tôi xong, anh đáp lại bằng một tràng cười sặc sụa. Có vẻ như chuyện tôi đang làm buồn cười lắm. Khi không lại đi tìm mộ một người không phải họ hàng thân thích, chưa một lần gặp mặt, chỉ biết qua những trang sách. Thật điên rồ ! Cuối cùng, anh cũng nín được cười để trả lời tôi một cách rõ ràng và mạch lạc rằng không biết.

Ngoài kia mưa vẫn rơi, gió vẫn thổi, và tôi ngồi đây, lục tìm trong danh bạ số điện thoại của một người quen ở Đồng Tháp, bất chợt bàn phím ngừng ở số tổng đài 19001080. Tại sao lại không gọi nhỉ ? Tổng đài là nơi giải đáp mọi thắc mắc từ quan trọng đến tầm phào mà. Hơn nữa, nơi ấy đâu chỉ có một cái đầu. Tôi bấm số tổng đài. Tiếng tút tút dài đằng đẵng kết thúc bằng giọng nhẹ nhàng của cô nhân viên. Nhưng nghe yêu cầu của tôi xong, giọng cô có vẻ khác. Tôi nghĩ rằng cô đã phải nhịn cười. Cô nói tôi chờ máy để cô tra cứu thông tin. Một phút. Ba phút. Năm phút trôi qua. Đến phút thứ sáu, cô nói rằng tổng đài của cô chưa cập nhật thông tin này và mong khách hàng thông cảm. Tôi có thể thông cảm và hiểu cho yêu cầu kỳ quặc này, nhưng sẽ thật là có lỗi với người đã khuất khi ông mất đến nay là tròn 25 năm. 25 năm mà chưa cập nhật thì bao giờ mới cập nhật đây?

Chị Dương thấy tôi cầu cứu hết mọi nơi mà không kết quả gì cũng ái ngại giùm tôi.

– Em tính đi đâu bây giờ ?

– Em cũng không biết nữa. Tôi nghĩ đến đoạn đường về.

– Em có muốn về nhà chị ăn cơm không ?

Có người nhắc, tự dưng cái bụng tôi đâm ra dở chứng. Tôi biết người miền Tây rất hiếu khách nhưng không ngờ hôm nay lại được mục kích sự hào sảng ấy. Cớ gì lại từ chối lòng tốt của một người như chị nhỉ?

– Em không làm phiền chị chứ?

– Phiền gì đâu. Về cho biết nhà. Sau này có xuống Lai Vung thì ghé nhà chị chơi.

Trời đã tạnh. Cơn mưa ban trưa như gột rửa cái nóng mùa hè, để lại những vũng nước loang loáng trên đường. Chị chạy xe đi trước, tôi rà rà theo sau. Mái tóc chị bay bay trong gió làm tôi nhẹ lòng. Nếu chuyến đi này không tìm được mộ ông Lê thì ít nhất, tôi cũng có thêm được một người chị dễ thương. Tóm lại là không lỗ.

Từ phòng Văn hóa Thông tin đi chừng 2 km nữa là tới nhà chị. Ngôi nhà lá nằm im ắng bên đường quốc lộ. Cả nhà đang xem ti vi nên không ai chú ý đến tôi. Mọi người chỉ lao xao về tôi khi nghe tôi hỏi mộ ông.

 

Nguyễn Hiến Lê. Ba má chị là người sống gần hết một đời ở đây cũng không biết mộ ông ở đâu. Thấy vậy, tôi không hỏi thêm ai nữa. Tôi còn nhớ lời tựa của ông Nguyễn Hiến Lê mở đầu cho cuốn Đông Kinh Nghĩa Thục có đoạn như sau : “Mà có bao giờ người ta nghĩ đến việc thu thập tài liệu trong dân gian không ? Chẳng hạn khi một danh nhân trong nước qua đời, phái một người tìm thân nhân hoặc bạn bè của người đã mất, để gom góp hoặc ghi chép những bút tích cùng dật sự về vị ấy, rồi đem về giữ trong các thư khố làm tài liệu cho đời sau.

Công việc có khó khăn tốn kém gì đâu, mà lại có lợi cho văn hóa biết bao. Có như vậy các người cầm bút mới có tài liệu để soạn sách, còn như bây giờ thì một nhà văn Việt viết tiểu sử Tản Đà còn khó hơn viết tiểu sử của Molier, của Shakespeare, của Tolstoi. Thực là ngược đời nhưng rất dễ hiểu. Vì tra cứu ở đâu bây giờ để viết về đời sống của Tản Đà ?” Thật không ngờ, điều ông luôn canh cánh trong lòng đến khi mất lại vận vào chính đời ông.

Tôi đi tìm nơi an nghỉ của ông chỉ vì lòng kính trọng. Theo tôi, ông là một trí thức thứ thiệt lúc nào cũng trăn trở vun vén cho văn hóa nước nhà. Ông đã góp vào nền văn hóa Việt Nam một số lượng tác phẩm đồ sộ gấp bốn lần thời gian ông làm việc. Nhưng quan trọng hơn, đó là nhân cách sống của ông: giản dị và tự trọng. Một con người như thế rất đáng để tôi đi tìm và thắp một nén nhang chứ.

Có điều, tôi vô duyên, không tìm được mộ ông dù biết là ông chỉ nằm đâu đó quanh đây. Tôi biết ông qua một người thầy đáng kính. Đúng rồi, người thầy của tôi. Sao tôi không nghĩ ra nhỉ ? Tôi cuống quýt gọi điện, thầy cười nói đi mà không rủ, ra nông nỗi này ráng chịu. Thì thầy cũng chưa tới mà, xem như chuyến này em đi dò đường trước, lần sau dẫn thầy đi mới ngon lành chứ. Thầy cười ha hả bảo được, rồi nhắn cho tôi địa chỉ mộ ông.

Tôi hí hửng chạy lại khoe với chị Dương cái tin : “Mo Nguyen Hien Le o chua Phuoc An – gan nga tu Cai Buong, Vinh Thanh, Lai Vung”. Cả nhà chị xúm xít quanh tôi khi nghe nói tôi đã tìm ra nơi an nghỉ của ông. Tôi sung sướng đọc to rồi hồ hởi hỏi đường đi đến đó, nhưng lạ thay, tôi đọc xong mà chẳng ai hiểu đó là đâu. Cuối cùng, ba chị Dương đoán một hồi mới rõ đó là ngã tư Cai Bường, thuộc xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò chứ không phải Lai Vung. Té ra, cả cuốn sách tôi đọc lẫn tin nhắn của thầy đều sai tên huyện. Ba chị Dương dặn:

–

 Từ Lai Vung con đi thêm khoảng 10km nữa dọc theo quốc lộ 80 là sẽ tới ngã tư Cai Bường. Tới đó con hỏi chùa Phước Ân ai cũng biết hết.

Từ biệt ngôi nhà thân thiện, tôi tiếp tục cuộc khám phá. Mưa bắt đầu nặng hạt quất vào mặt, vào mũi, vào áo mưa ràn rạt nhưng tôi không cảm thấy rét buốt. Có điều gì đó cựa quậy trong lòng, vừa đê mê vừa khấp khởi. Tôi thấy con đường trắng xóa trong màn mưa như những bông tuyết bay lững lờ trong không trung. Giọt mưa nào ngọt ngào rớt lên môi mắt tôi. Giọt mưa nào tắm mát tâm hồn tôi. Đường mưa vắng tanh không một bóng người. Tịnh như chốn này chỉ có mình tôi và linh hồn ai đó đang luẩn khuất trong mưa, hí hửng và reo vui.

Vĩnh Thạnh nghèo nàn và ướt át chào đón tôi. Từ ngã tư Cai Bường rẽ tay trái vào hơn 1km đường đất nữa là tới chùa Phước Ân. Con đường len lỏi qua những vườn cây ăn trái xanh mướt và một cây cầu gỗ bắc ngang con kênh. Nhà dân nằm im lìm dưới tán lá như trái chín giấu mình sau vòm lá. Không khí thuần khiết hòa vào hương xoài dịu êm khiến tôi ngẩn ngơ. Người thiên cổ về chốn điền viên này nằm, sáng nghe tiếng chuông chùa, chiều nghe tiếng sóng vỗ, làm tôi cũng phát ham.

Chùa Phước Ân hiện ra trước mắt tôi vừa trang nghiêm lẫn thân thiện. Ngôi chùa đơn sơ ẩn hiện sau lớp lá bồ đề lóng lánh nước mưa. Tôi dắt xe chầm chậm qua sân chùa. Không một bóng người. Không gian im ắng. Đang khi tôi không biết hỏi ai thì có một bà cụ đi ra. Bà mặc áo nâu sòng, mái tóc đã hoa râm. Tay bà cầm cỗ tràng hạt đang lẩm bẩm tụng kinh. Nghe tôi hỏi mộ ông, bà nói:

– Ông Lê viết sách chứ gì?

– Vâng ạ.

Nhìn tay chân tôi tím tái, bà lặng lẽ mời vào phòng khách. Trong gian phòng ấm cúng bên ly trà nóng, bà cụ hỏi tôi có bà con thân thích gì với ông ấy không ? Sao lại đi thăm mộ lúc trời mưa gió như thế này ? Làm thế nào mà biết ông nằm ở đây ? Tôi ngồi hầu chuyện bà cụ một hồi đủ để giải thích cho bà hiểu tôi chẳng là gì của ông cả và đi tìm mộ ông chỉ để thắp một nén nhang vì lòng mộ mến thôi.

Nghe xong bà cười, rồi bà kể tôi nghe chuyện cách đây khoảng một tháng, cũng có cậu sinh viên đến viếng mộ ông ấy. Cậu ta còn mua trái cây, đèn nhang cho ông ấy nữa. Bà chưa đọc sách ông nên hỏi ông ấy viết sách hay lắm sao mà mất lâu thế vẫn còn có người nhớ đến.

Tôi trả lời ông ấy không những viết hay mà còn rất hữu ích nữa. Nghe thế, bà dẫn tôi vào chánh điện, nơi khung ảnh ông Nguyễn Hiến Lê được treo bên cạnh người vợ thứ hai của ông, bà Nguyễn Thị Liệp. Sau khi ông mất, bà Liệp xuất giá đi tu và trước khi bà mất, bà nói con cháu hãy đem ông bà về đây an nghỉ. Phía sau lớp kính mờ ảo, nụ cười ông vẫn tươi rói và đôi mắt dường như vẫn dõi theo trần đời.

–  Đi theo bà, bà dẫn cháu ra mộ ông ấy.

Bên trái chùa có một khoảng đất rộng dành cho những người đã qua đời an nghỉ. Ngôi mộ ông Nguyễn Hiến Lê nằm lọt thỏm trong số khoảng 20 ngôi mộ khác. Không có gì đặc biệt cho thấy đó là ngôi mộ của một con người lỗi lạc. Nó nhỏ nhắn và giản dị như chính cuộc đời ông. Cạnh mộ, hoa đổ nhang tàn.

Tôi cắm vào lư hương nén nhang thành kính. Hương trầm tỏa bay. Cay cay khóe mắt. (theo Trần Thị Trung Thu)

Những năm cuối đời

Năm 1980 ông Nguyễn Hiến Lê về lại Long Xuyên. Cùng năm ông bắt đầu viết Hồi ký Nguyễn Hiến Lê, đến tháng 9 năm 1980 thì hoàn thành. Đồng thời ông tách những đoạn nói về văn nghiệp ra riêng, sửa chữa, bổ sung và biên tập lại thành cuốn sách Đời viết văn của tôi. Tác phẩm này được sửa chữa xong vào năm 1981, sau đó sửa chữa thêm và hoàn chỉnh vào năm 1983.

Ông lâm bệnh và mất lúc 8 giờ 50 phút ngày 22 tháng 12 năm 1984 tại Bệnh viện An Bình, Chợ Lớn, hưởng thọ 73 tuổi. Linh cữu của ông được hỏa thiêu vào ngày 24 tháng 12 năm 1984 tại đài thiêu Thủ Đức. Việc hỏa táng và làm tang lễ, ma chay đơn giản là ý nguyện của Nguyễn Hiến Lê lúc sinh thời.

Sau khi hỏa thiêu,di cốt của ông được đem về chôn cất trong khuôn viên nhà bà Nguyễn Thị Liệp (người vợ thứ hai của ông) ở thành phố Long Xuyên. Năm Kỷ Mão (1999), bà Liệp tạ thế và được an táng trong khuôn viên chùa Phước Ân ở Rạch Cai Bường (thuộc xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp), thì tro cốt của ông cũng được đặt bên trên phần mộ của bà.

Ðôi nét về cụ Nguyễn Hiến Lê

Nguyễn Hiến Lê (1912-1984) quê ở làng Phương Khê, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây, nay thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội. Ông được biết đến như một nhà văn, học giả, dịch giả, nhà giáo dục.

Xuất thân từ một gia đình nhà Nho, ông học tại Hà Nội. Năm 1934, ông tốt nghiệp Trường Cao đẳng Công chính Hà Nội, sau đó làm việc tại miền ​Nam. Sau thời điểm  tháng Tám năm 1945, ông đi dạy học ở Long Xuyên. Năm 1952, ông chuyển lên Sài Gòn mở nhà xuất bản và biên dịch sách, sáng tác, viết báo.

Nguyễn Hiến Lê đã dành trọn phần đời còn lại của mình để miệt mài viết sách. Ông có khoảng 120 tác phẩm sáng tác, biên soạn, dịch thuật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dụcvăn học, ngữ học, triết học, lịch sử, du ký, gương danh nhân, chính trị, kinh tế…

,

Ông làm việc đều đặn 13 tiếng đồng hồ mỗi ngày, gồm sáu tiếng đọc tài liệu và hơn sáu tiếng để viết. Nhờ áp dụng nghiêm ngặt thời gian biểu này, ông đã hoàn thành một khối lượng tác phẩm đồ sộ. Nhiều tác phẩm của ông trở thành cuốn sách gối đầu giường của thanh niên trẻ. (theo Wikipedia)

Chùm ảnh độc quyền: Ông Ban Ki - Moon làm gì tại nhà thờ họ Phan Huy?

Thứ Bảy, ngày 31/10/2015

(PLO) - Ngày 23-5, sau bài phát biểu quan trọng tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc, ông Ban Ki Moon đã đến thăm, thắp hương ở nhà thờ họ Phan Huy xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, Hà Nội.

Ngày 30-10, trên Facebook lưu truyền thông tin cho rằng Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon có mối quan hệ dòng họ ở Việt Nam. Một số hình ảnh được đưa ra gồm ảnh ông Ban đến thăm, viết lưu bút tại nhà thờ dòng họ Phan Huy ở xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, Hà Nội.

Để tìm hiểu thông tin này, phóng viên Pháp Luật TP.HCMđã đến nhà thờ họ Phan Huy ở Sài Sơn để tìm hiểu. Tiếp phóng viên, ông Phan Huy Thanh, người trông coi nhà thờ dòng họ Phan Huy, cho biết ông có mặt trong lễ tiếp đón ông Ban Ki-moon, lúc hơn 16 giờ ngày 23-5-2015.

Ông Thanh kể lại: Lúc đó người trong họ đã ra một hiệu ảnh trong xã để nhờ chụp ảnh. PV đã liên hệ với hiệu ảnh và có đươc chùm ảnh này. Chùm ảnh do chị Thủy, nhân viên hiệu ảnh chụp trong sự kiện chiều hôm đó. 

Ông Phan Huy Thanh, người trông coi nhà thờ dòng họ Phan Huy cho biết ông có mặt trong lễ tiếp đón ông Ban Ki-moon, lúc hơn 16 giờ ngày 23-5-2015. 

Đoàn vào nhà thờ họ

 Ông Ban Ki Moon dừng lại trước cổng ngắm nhìn hàng chữ Hán được viết trên cổng vào nhà thờ.

 Ông Ban Ki Moon trò chuyện với  ông Phan Huy Huân, trưởng họ Phan Huy ở Sài Sơn.

Ông Ban Ki Moon thắp hương lên bàn thờ họ Phan Huy.

Và thành kính trước ban thờ dòng họ Phan Huy...

 Ông Ban Ki Moon đang xem gia phả của dòng họ Phan Huy.

Ông Ban Ki Moon xem Thứ thế đồ, danh sách dòng tộc họ Phan Huy. 

Tại đây, ông ngồi viết lại những dòng lưu bút.

Bản lưu bút được cho là của ông Ban Ki Moon viết tại nhà thờ họ Phan Huy.

      Ông Ban Ki Moon đi tham quan xung quanh nhà thờ, thấy một cháu nhỏ, ông với tay qua tường và bồng cháu bé.  

Đại diện dòng họ Phan Huy tặng sách viết về dòng họ cho ông Ban Ki Moon.

Ông Ban Ki Moon cũng dành thời gian chụp lảnh lưu niệm với đại diện dòng họ Phan Huy.

Ông Ban Ki Moon chào mọi người trong dòng họ Phan Huy ra về. Chuyến thăm nhà thờ kết thúc sau khoảng 30 phút.

 Ông Phan Huy Thanh tại nhà thờ họ,

 Nhà thờ họ Phan Huy được công nhận Di tích lịch sử cấp quốc gia.

http://plo.vn/thoi-su/chum-anh-doc-quyen-ong-ban-ki-moon-lam-gi-tai-nha-tho-ho-phan-huy-588267.html

HUY HÀ - VIẾT LONG -CTV

CHÙM ẢNH] Bí mật 3 ngôi mộ của danh tướng Võ Tánh ở Sài Gòn và Bình Định

(TNO) Võ Tánh (danh tướng theo phò Nguyễn Ánh) có đến 3 ngôi mộ, trong đó một cái nằm ở Bình Định và hai cái ở TP.HCM. Theo tục lệ dân gian, khi một người chết mất xác hoặc vì lý do nào đó mà người ta phải tạo mộ giả (mộ gió) để hương khói, thờ cúng là chuyện bình thường. Nhưng một vị tướng mà có đến 3 ngôi mộ thì quả là chuyện hiếm.

Sau khi tuẫn tiết vào năm 1801, Võ Tánh được chôn cất trong nội cung thành Hoàng Đế, ngày nay thuộc xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn, Bình Định. Ngôi mộ hình tròn trên có đắp biểu tượng một con dơi, không có bình phong tiền nhưng có bình phong hậu, bên mộ có 2 con nghê đá ngồi chầu

Trong ảnh là toàn cảnh ngôi “mộ gió” của Võ Tánh do Nguyễn Ánh cho xây dựng tại Gia Định cũng trong năm 1801 (hiện nằm ở hẻm 19 đường Hồ Văn Huê, quận Phú Nhuận, TP.HCM)

Mặt trước bức bình phong tiền vẽ hình con hổ

Mặt sau vẽ hình “Long mã hà đồ” - trên lưng con long mã có cột thanh gươm trên chồng binh thư, quanh mình long mã là những đốm lửa tượng trưng cho người có tài thao lược, nhưng phải tự thiêu để tỏ khí tiết

Cổng mộ, hương án, mộ phần và bình phong hậu. Trên bình phong vẽ hình “vân hạc” ngụ ý Võ tướng công đã cưỡi hạc về trời…

Đền thờ Võ Tánh ở phía trước ngôi mộ

Bên trong đền thờ, bài vị Võ Tánh được đặt thờ trên chánh điện

Ở nhà võ ca trước đền thờ, Phòng Thông tin Văn hóa quận Phú Nhuận có cho phép một nhóm họa sĩ sơn mài mượn làm xưởng vẽ. Thời gian rảnh rỗi, nhóm họa sĩ này đã vẽ lại, trang trí những bức bình phong, ô hộc trong khu lăng mộ. Các họa sĩ Nguyễn Minh, Văn Chiến (trong ảnh trên) kể rằng hồi ấy họ vừa vẽ xong 2 bức bình phong lớn và 6 ô hộc nhỏ quanh lăng mộ thì có một ngôi trường trong vùng đến đặt họ vẽ trang trí trong trường, cũng đúng số lượng tranh họ vừa vẽ ở lăng Võ Tánh (2 bức lớn, 6 bức nhỏ)

Còn trong ảnh này là mộ “ông Võ Tánh” trên đường Nguyễn Thái Bình (quận Tân Bình, TP.HCM). Ngôi mộ này có chiều dài khoảng 10 m, rộng chừng 7 m

Cận cảnh mặt trước ngôi mộ

Hai bia đá khắc chữ Hán của người dân quanh vùng đem đến “tạm trú” bên trái mặt tiền phần mộ, có đặt bát nhang và tượng Thần Tài, Ông Địa

Ngôi mộ có mái trũng bám đầy rêu xanh, xung quanh có tường thành bao quanh, bốn góc mộ có xây trụ cột

Một đoạn bờ thành phía sau mộ bị xô lệch, nứt nẻ. Bên trái là phù điêu “hoa điểu” chỉ còn lại vài họa tiết

Phù điêu bình hoa và tượng một con thú ở góc bờ thành

Chị Tâm - người đặt bàn máy may dưới cây đa trước mộ hằng ngày vẫn quét tước, nhang khói vì “ông rất linh” cho chị luôn đắt hàng kể từ khi ra đây ngồi (đã được 4 - 5 năm). Tôi hỏi chị Tâm: “Mộ này chôn mấy người, chị?”. Chị đáp: “Ba người, hổng thấy 3 ô bia đó sao?”. Tôi hỏi: “Nếu như mộ ông Võ Tánh ở đây là “mộ gió” thì 2 người được chôn theo là ai?”, nhưng chưa có câu trả lời...

Hà Đình Nguyên

Xôn xao hoảng sợ vụ thanh niên bị đâm chết sau va quẹt

Va quẹt xe ngoài đường rồi bị đánh hội đồng đến ngất xỉu hay thanh niên bị đâm chết, nhiều chuyện như đùa mà có thật. Cư dân mạng hoảng sợ xôn xao, nhắc nhau ứng phó ...
© Được Tuoi Tre cung cấp

Anh Quỳnh - người bị đánh hội đồng đến ngất xỉu sau một vụ va quẹt xe

Dư luận không còn xa lạ với những sự việc đau lòng xảy ra chỉ vì va quẹt xe. Cách đây 3 tháng đã có một vụ Việt kiều đâm người đến thủng tim chỉ vì va quẹt xe. Ở Bến Tre có vụ chém chết người, ở Đồng Nai có vụ bị đánh hội đồng cũng chỉ vì va quẹt xe.

Ra đường cứ nín nhịn cho lành, cãi chỉ thiệt thân?

Bạn đọc Võ Quỳnh kể với TTO với sự bức xúc không thể kiềm chế về một tình huống va quẹt trên đường mà bản thân chị không có lỗi nhưng vẫn phải nín nhịn vì hai người tông xe vào chị trông quá dữ tợn, hung hãn.
“Hai người đàn ông từ trong hẻm đường Xô Viết Nghệ Tĩnh chạy ra, đi ngược chiều về hướng Ngã tư Hàng Xanh với tốc độ rất cao, tông vào mẹ con tôi đang đi thuận chiều về hướng ngã năm Đài Liệt Sĩ. Hai mẹ con loạng choạng té. Tôi quay lại chưa nói dứt câu “Sao anh chạy ngược chiều kỳ vậy?” thì họ đã sừng sỏ lao vào chửi bới: "Tao thích chạy như vậy đó. Đ.m. C.c. Mày muốn gì?". Họ gầm lên với thái độ như muốn đánh mẹ con tôi. Bé con tôi mới 7 tuổi, hoảng sợ quá, khóc thét lên nói: "Đi đi mẹ ơi”- chị Quỳnh kể lại.
Cùng bức xúc này, anh Hữu Trí (Q.10, TP.HCM) kể có lần mình suýt bị đánh vì dám phản ứng khi người ngồi trên ôtô mở cửa sổ quăng rác trúng mặt anh.
“Rõ ràng họ thấy rác đập vô mặt mình, vậy mà không một lời xin lỗi. Tới đèn đỏ mình mới dừng xe, gõ cửa yêu cầu họ nói chuyện đàng hoàng. Ai ngờ tài xế bặm trợn vừa bước xuống vừa cầm cây côn rồi hỏi: Mày muốn gì?. Mình nói tôi không muốn gì, chỉ muốn một lời xin lỗi đàng hoàng. Người này liền phun nước bọt xuống đường rồi chửi thề: Xin lỗi c.m mày”, anh Trí nói về câu chuyện của mình.
Hàng loạt câu chuyện bức xúc khác của nhiều bạn đọc khiến cho dư luận bất bình trước tình trạng ra ngõ gặp côn đồ.

Chẳng lẽ cứ mãi im hết cho lành?

© Được Tuoi Tre cung cấp

Hiện trường một vụ va quẹt xe rồi bị đâm chết ở Bến Tre

Từ những câu chuyện tương tự, nhiều người rỉ tai nhau: ra đường thì đúng sai gì cũng im hết đi cho lành. Và câu hỏi được đặt ra là: Chẳng lẽ phải sống chung với sự bất an, với chuyện "đúng mà cũng phải nhịn" như thế này?
Tổng kết lại những câu chuyện “tưởng như đùa” từng xảy ra như một cái nhìn cho là đểu, một cái cười bị cho là khinh, một cái ngoái nhìn cho là láo, một tiếng pô xe vang lên cho là thiếu lễ độ, v.v... đều có thể dẫn đến việc sẵn sàng tước mạng sống một người - một bạn đọc chua chát viết - mạng người rẻ quá, bản án tù cũng nhẹ nhàng quá.
Nhiều bạn đọc nói báo động. Báo động tính nhân văn trong xã hội hiện đại.
“Va chạm giao thông giờ không biết phải trái đúng sai, chỉ biết im lặng đền bù để bảo toàn tính mạng”, anh Anh Khoa viết.
Độc giả Khainguyen thì cho rằng “vừa ra khỏi ngõ là đụng côn đồ” thì lỡ có va quẹt trên đường, cách tốt nhất để giữ mạng sống là cười trừ với đối phương, dù bản thân mình đúng đi chăng nữa.
Ở một góc nhìn khác, nhiều người đề nghị cơ quan chức năng cần đẩy mạnh lực lượng cơ động và truy xét bất ngờ để tránh tình trạng người dân mang vũ khí nóng ra đường, sẵn sàng ra tay khi có mâu thuẫn.

Đành phải nhún nhường vì không biết cầu cứu ai?

© Được Tuoi Tre cung cấp

Hiện trường xảy vụ án mạng đâm chết người sau khi va quẹt xe tại khu vực vòng xoay Dân Chủ ngày 24-10 - Ảnh: Đ.Thanh

Tiến sĩ (TS), nhà văn hóa học Nguyễn Nhã cho rằng có ba nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.
“Thứ nhất là do hoàn cảnh xã hội ở VN, thứ hai là ở việc giáo dục đạo đức ở gia đình và nhà trường, cuối cùng là đôi chỗ còn chưa nghiêm của luật pháp”, TS. Nguyễn Nhã nhận định.
Về nguyên nhân sâu xa, TS. Lý Tùng Hiếu lý giải: Nước ta đang trong quá trình đô thị hóa, hình thành lối sống vùng đô thị tập trung nhiều thành phần dân cư. Đâu đó, đạo đức bị đẩy lùi xuống hạng thứ yếu. Hành vi của con người phải được điều chỉnh bằng luật pháp, trong đó thượng tôn giá trị cộng đồng. Tuy vậy, luật pháp ở VN mọi nơi là như nhau, không có luật riêng xử phạt các hành vi xâm phạm đến lợi ích của người khác và của cộng đồng nơi đô thị.
ThS. Lê Thị Loan, nguyên trưởng khoa Giáo dục, Học viện quản lý Giáo dục (Hà Nội) cảm thấy bất bình vì “nạn nhân không chết vì tai nạn mà lại chết vì mâu thuẫn xung khắc. Phải xem đó là một vấn nạn nhức nhối".
“Rõ ràng là đã có một sự đảo lộn về giá trị. Trong xã hội hiện nay, ý thức tập thể không được coi trọng, dư luận xã hội là không đủ để phản ứng với những hành vi xấu”, ThS. Lê Thị Loan nhận định.
Bà Loan cho rằng hiện tượng này chủ yếu xảy ra ở tầng lớp thanh niên thiếu sự giáo dục đúng đắn. Xã hội hiện nay ít quan tâm tới giáo dục con người mà chỉ tập trung vào các giá trị vật chất nên khi xảy ra va chạm và bất lợi về quyền hạn thì người ta lại dùng bạo lực để giải quyết vấn đề.
Phương pháp giáo dục đạo đức lại chỉ mang tính chất giáo điều, răn dạy, không đưa ra được những tình huống cụ thể. Môn đạo đức vẫn được coi là môn phụ, chưa được đầu tư thỏa đáng, dẫn đến tình trạng thanh niên thiếu kỹ năng sống trầm trọng. Nên có phương pháp giáo dục đạo đức hiệu quả hơn.
TS Lý Tùng Hiếu, khoa Văn hóa học, ĐH KHXH&NV - ĐHQG TP.HCM nêu nhận xét khi người dân ra đường thấy hành vi bất bình lại không thể hành xử theo cách họ cho là đúng đắn được nên phải nhịn, ngay trong cả trường hợp bị làm phiền, bị xâm phạm quyền lợi cũng phải nhịn.
“Vì họ sợ những thiệt hại lớn hơn. Vậy thì chúng ta phải cầu cứu ai bây giờ? Luật pháp không thể giải quyết hết những bất an trên đường phố. Không biết dựa vào ai, người dân đành phải nhún nhường”, TS. Lý Tùng Hiếu bất bình.

Lực lượng trị an phải mạnh tay 

Luật sư (LS) Huỳnh Phước Hiệp cho rằng tình hình an ninh xã hội VN hiện nay đang có nhiều vấn đề cần phải bàn.
“Ý thức pháp luật của một bộ phận người trẻ bây giờ không tốt. Để ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật đòi hỏi khung pháp lý phải chặt chẽ, có tính răn đe. Muốn vậy thì phải ra quân quyết liệt, không áp dụng tình tiết giảm nhẹ, án treo một cách tùy tiện. Mọi hành vi vi phạm pháp luật phải bị trừng trị thì lúc đó ý thức pháp luật mới được nâng cao”, LS Hiệp nêu ý kiến.
Theo TS. Lý Tùng Hiếu, xã hội không nên quá chú trọng những nguyên nhân sâu xa mà hãy nghĩ đến những cách giải quyết thiết thực.
“Ở các đô thị phải có lực lượng trị an hữu hiệu và mạnh tay. Khi người dân thấy những hành vi đúng đắn được các lực lượng hợp pháo bảo vệ thì họ sẽ cùng đồng lòng hợp sức với luật pháp để chấn chỉnh những hành vi xấu”, ông Hiếu nhận định.
LS Huỳnh Phước Hiệp cũng cho rằng cơ quan chức trách phải làm tốt công tác ngăn chặn những hành vi xấu thay vì để nó xảy ra rồi mới trừng phạt.
“Muốn phát hiện được những hành vi như vậy thì cơ quan cảnh sát phải tăng cường tuần tra chứ không chỉ ngồi chờ thông tin của người dân. Những biện pháp tuyên truyền như mở xét xử lưu động cũng giúp nâng cao ý thức pháp luật của người dân”, ông Hiệp nhận định.
                     Tuoi Tre